کتاب تاریخ اندیشه‌های تربیتی (جلد دوم)

کتاب «تاریخ اندیشه‌های تربیتی (جلد دوم)» نوشته‌ی فریدریک مایر، مجلد دوم از این مجموعه‌ی دو جلدی است. جلد اول اثر حاضر، از تمدن‌های کهن چین، هند، یونان و روم آغاز کرده بود، به قرون وسطای مسیحی و اسلامی منتقل شده بود و سپس با دوران رنسانس و دوران مدرن اولیه و روسو به پایان رسیده بود. جلد دوم، از همین نقطه آغاز می‌کند. کتاب با بررسی آرای فلاسفه‌ی ایدئالیست درباره‌ی آموزش و تربیت آغاز می‌شود و در ادامه به آرای اشخاصی مانند هربارت، فروبل و تولستوی درباره‌ی آموزش می‌پردازد. سپس بخش چهارم کتاب، با عنوان «آرمان‌های تربیت آمریکایی» آغاز می‌شود. نویسنده نشان می‌دهد چگونه پراگماتیسم، به‌ویژه از طریق جان دیویی، آموزش را از انتقال دانش به فرایند زیسته حل مسئله و تجربه فعال تبدیل کرد. مایر در این فصل‌ها میان آرمان‌های دموکراتیک، فردگرایی آمریکایی و نظریه آموزشی دیویی پیوندی نزدیک برقرار می‌کند و توضیح می‌دهد چرا مفهوم «یادگیری از طریق عمل» در بستر فرهنگی آمریکا این‌قدر پذیرفته شد. در سراسر این مسیر، رشته‌ای که مایر دنبال می‌کند همان کشمکش همیشگی میان اقتدار و آزادی، میان نظم بیرونی و رشد درونی کودک است؛ همان تقابلی که در جلد اول از دل دین و فلسفه باستان بیرون آمده بود و اکنون در قالب مدرن خود بازتولید می‌شود. عناوینی مانند «سیر تحولات دبیرستانی»، «دانشگاه‌های آمریکا» و «نقش معلم» فصول این بخش را تشکیل می‌دهند. در نهایت، بخش آخر کتاب، بر خلاف باقی کتاب، شیوه‌ای موضوعی دارد. نویسنده پس از بررسی مفصل تاریخ اندیشه‌های تربیتی، در فصل آخر به صورت موضوعی به سراغ بررسی مسئله‌ی تربیت می‌رود. نویسنده می‌کوشد رابطه‌ی هنر و تربیت، دانش و تربیت، اخلاق و تربیت و هنر معلمی را به صورت دقیق تحلیل کند. در مجموع، این جلد، تکمیل‌کننده‌ی جلد اول است و بدون آن، روایت کتاب از تاریخ اندیشه‌ی تربیتی ناقص می‌ماند، چون درست در همین جلد است که ریشه‌های فلسفی بسیاری از مفاهیم آموزشی امروز -از آموزش‌محوری کودک تا یادگیری تجربی- مطرح شده‌اند.