کتاب این بود، این شد

«این بود، این شد: چگونه روایت‌درمانی کمک می‌کند با بدن‌مان موثرتر در گفت‌و‌گو باشیم» نوشته الناز زاهد، کتابی نیست که از بیرون به بدن نگاه کند؛ از درون بدن آغاز می‌شود و به درون بازمی‌گردد. زاهد، روان‌شناسی دانش‌آموخته دانشگاه لستر و عضو انجمن‌های روان‌شناسی بریتانیا و آمریکا، در این کتاب از روایت‌درمانی به‌مثابه پلی برای آشتی دادن آدمی با بدنش استفاده می‌کند؛ کالبدی که به باور او راوی خاموش تجربه‌های زیسته است. کتاب با این پیش‌فرض آغاز می‌شود که هر بدنی قصه‌ای دارد؛ قصه‌ای که یا خودبه‌خود شکل گرفته، یا دارنده‌اش در پاسخ به بازخوردها و تفاسیر شخصی، آن را ساخته و پرداخته است. حتی غفلت از بدن نیز خودْ یک قصه است، همچنان‌که کژتفسیری از آن می‌تواند داستانی همیشه در صحنه باشد. زاهد در طول شانزده فصل کتاب، خواننده را با خود به سفری می‌برد که در آن، مقصد، شنیدن صدای «خود خاموش» است. او بدن را عنصری زنده و روایتگر معرفی می‌کند که خاطرات، سوگ‌ها، رنج‌های فروخورده و حتی اشک‌هایی که هرگز ریخته نشده‌اند را در خود نگه می‌دارد؛ اشک‌هایی که شاید حالا در شانه‌های خمیده، پف صورت یا انحنای شکم پنهان شده باشند. در واقع مسئله کتاب این است: چگونه می‌توان راوی بدن خویش شد و از طریق گفت‌وگو با آن، گره‌های فروخورده را گشود؟ نویسنده برای پاسخ به این پرسش، چرخی در روان‌شناسی مد می‌زند، از نقش لباس و زیورآلات در ابراز هویت می‌گوید، به جنگ همیشگی و ناتمام میان تصویر ذهنی و واقعیت بدنی می‌پردازد، و از همه مهم‌تر، توضیح می‌دهد که روایت‌های محدودکننده و تحریف‌شده از بدن چگونه می‌توانند به نارضایتی، اضطراب یا اختلالات روان‌تنی منجر شوند.
کتاب از مثال‌های جلسه‌های روایت‌درمانی بهره می‌برد؛ صحنه‌هایی که در آن‌ها صدای آرام راویان درون به گوش می‌رسد، سکوت‌ها حرف می‌زنند، مقاومت‌ها شکل می‌گیرند و در نهایت، روایتی تازه از دل ویرانه‌های روایت کهنه سر برمی‌آورد. زاهد تأکید می‌کند که روایت‌درمانی فرد را از نقش منفعل یا قربانی بیرون می‌کشد و به او کمک می‌کند تا داستان زندگی‌اش را بازنویسی کند و به قهرمان فعال یا کاوشگر بدل شود. این بازنویسی مسیری است پر از تمرین‌های ساده اما عمیق، پرسش‌های درونی و ایستگاه‌هایی برای درنگ. هر فصل کتاب حکم یکی از همین ایستگاه‌ها را دارد؛ جایی برای دیدن و شنیدن آن بخشی از آدمی که تا امروز مجال حرف زدن نیافته است. نویسنده میان مفاهیمی چون عاملیت، مسئولیت‌پذیری و آزادی، پیوندی برقرار می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با تمرین آگاهی بدنی، نوشتن، هنرهای جسمانی و گفت‌وگوی درونی، روایت‌های محدودکننده را کنار گذاشت و روایتی توانمندکننده برای خود ساخت.
«این بود، این شد: چگونه روایت‌درمانی کمک می‌کند با بدن‌مان موثرتر در گفت‌و‌گو باشیم»بیش از آنکه کتابی برای خواندن باشد، نقشه‌ای است برای یافتن خود در آینه کلمات. برای کسانی که با اضافه‌وزن، نارضایتی از بدن، سوگ یا احساس جدایی از جسمشان دست‌وپنجه نرم می‌کنند.