کتاب حافظ و دیوانش از منظر غربی‌ها

حافظ را  بسیاری به عنوان قله‌ی غزل فارسی می‌شناسند. شاعری که نسل‌ پشت نسل شاعران فارسی‌زبان به او اقتدا کردند و با این همه، هیچ‌یک نتوانستند به عمق اندیشه و ظرافت زبان او برسند. سر ویلیام جونز در سال 1768 نوشته بود: «او  شاعری است که سزاوار است با خدایان هم‌سفره شود.»  اما به‌راستی از قرن هجدهم به بعد، دیوان حافظ چگونه به افق فکری و زیبایی‌شناختی غرب راه یافت و حتی الهام‌بخش نسل‌هایی از شرق‌شناسان، شاعران و فیلسوفان اروپایی شد؟ این همان پرسشی است که کتاب «حافظ و دیوانش از منظر غربی‌ها» به آن پاسخ می‌دهد. 

نویسنده‌ی کتاب با گردآوری اسناد، ترجمه‌ها و نوشته‌های انتقادی، ردّ پای حافظ را در سنت فکری اروپا پی می‌گیرد؛ از نخستین ترجمه‌های آلمانی و انگلیسی گرفته تا ستایش پرشور گوته که در «دیوان غربی-شرقی» شاعر ایرانی را هم‌سخن و هم‌راز خویش دانسته بود. این کتاب نشان می‌دهد که حافظ برای غرب تنها یک شاعر شرقی نبود، بلکه به نمادی از آزادی روح، رندی، شور عرفانی و همچنین زیبایی بدل شد.

از این نقطه‌نظر، جذابیت کتاب در این است که نه‌تنها پلی میان شرق و غرب می‌سازد، بلکه نشان می‌دهد ادبیات چگونه می‌تواند مرزهای فرهنگی را از میان بردارد و درک‌های متقابل بسازد. کنعانی در  این اثر روند ترجمه و کیفیت ترجمه‌ی اشعار حافظ به زبان آلمانی را در طول بیش از سه قرن بررسی کرده است. او 126 شاعر، نویسنده و فیلسوف آلمانی را شناسایی کرده که یا اشعاری از حافظ را به آلمانی ترجمه کرده‌اند و یا تحت تأثیر او چیزهایی نوشته‌اند. جالب آن است که برخی از این مترجمان حتی هیچ آشنایی واقعی با زبان فارسی نداشته‌اند، اما به عنوان حافظ‌شناس مطرح شده‌اند. او نشان می‌دهد که تحلیل کیفیت ترجمه‌های حافظ در آلمان، نه تنها بازتابی از شیفتگی به شرق است، بلکه بیانگر چالش همیشگی میان وفاداری به متن مبدأ و خلاقیت یا تحریف در زبان مقصد است... این اثر برای علاقه‌مندان به حافظ، مطالعات تطبیقی و تاریخ ترجمه، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش است.