کتاب شعر ایرانی

کتاب شعر ایرانی "(Persian Poems (An Anthology of Verse Translation" نوشته آرتور جان آبری، یکی از تأثیرگذارترین و معتبرترین آثار در زمینه معرفی شعر کلاسیک فارسی به جهان غرب است. آبری، ایران‌شناس برجسته بریتانیایی و استاد دانشگاه کمبریج، در این کتاب با نگاهی عمیق و روش‌شناختی، خواننده انگلیسی‌زبان را به سفری در هزارتوی زیبای شعر فارسی دعوت می‌کند؛ از رودکی و فردوسی تا خیام و حافظ و مولانا و سعدی. این اثر با قطع رقعی، جلد سخت و کاغذ گلاسه، همچون گنجینه‌ای است که شعر ایران را در قاب زبانی دیگر برای جهانیان به ارمغان آورده است.

آرتور جان آبری (۱۹۶۹-۱۹۰۵) یکی از بزرگ‌ترین شرق‌شناسان قرن بیستم و مترجم توانمند آثار عرفانی و ادبی فارسی به انگلیسی بود. او سال‌ها ریاست بخش زبان‌های خاور نزدیک و خاورمیانه دانشگاه کمبریج را بر عهده داشت و آثار ماندگاری از جمله ترجمه‌ای کامل از مثنوی معنوی (به نثر) و نیز گزیده‌هایی از دیوان حافظ و رباعیات خیام از خود به جای گذاشت. اما «شعر ایرانی» شاید مهم‌ترین اثر او در زمینه آشناسازی غرب با کلیت شعر فارسی باشد. آبری در این کتاب، نه تنها گزیده‌هایی از شعر شاعران بزرگ فارسی را ترجمه کرده، بلکه در مقدمه‌ای مفصل و چندین مقاله تخصصی، به تحلیل سبک‌شناسی، وزن و قافیه، و مضامین اصلی شعر فارسی پرداخته است.

آنچه «شعر ایرانی» را از سایر کتاب‌های مشابه متمایز می‌کند، نخست جامعیت آن است. آبری فقط به چند شاعر نامدار اکتفا نکرده؛ بلکه از کهن‌ترین شاعران فارسی‌گو مانند رودکی و دقیقی گرفته تا شاعران سده‌های میانه چون سنایی، عطار، نظامی، مولوی، سعدی، حافظ و جامی، و حتی شاعران سبک هندی مانند بیدل و طالب آملی را پوشش می‌دهد.

این وسعت دید، به خواننده انگلیسی‌زبان امکان می‌دهد که تحول شعر فارسی را در طول قرن‌ها ببیند و درک کند. دوم، دقت علمی و عشق همزمان آبری به شعر فارسی است. آبری از یک سو با تسلط بر زبان فارسی و متون کهن، ترجمه‌ای دقیق و وفادار به اصل ارائه می‌دهد؛ از سوی دیگر، به عنوان کسی که شیفته زیبایی و عمق شعر فارسی شده بود، ترجمه‌هایش از لطافت و شاعرانگی خاصی برخوردارند.

او نه مثل یک فرهنگ‌نویس خشک، که مثل یک عاشق شعر، واژه‌ها را برای انگلیسی‌زبانان معنا می‌کند. سوم، کمبود آثار مشابه به زبان انگلیسی در زمان انتشار (۱۹۵۳) و حتی امروز. هر چند ترجمه‌های پراکنده از شعر فارسی بسیارند، اما کتابی که هم تاریخ شعر فارسی را روایت کند، هم سبک‌شناسی کند، هم گزیده‌های کامل و معرف شاعران بزرگ را به یک زبان ارائه دهد، نادر است. «شعر ایرانی» آبری همچنان یکی از بهترین دروازه‌های ورود به دنیای شعر فارسی برای انگلیسی‌زبانان محسوب می‌شود.