کتاب عمران صلاحی

«عمران صلاحی (تاریخ شفاهی ادبیات معاصر)» به همت کیوان باژن تدوین شده و یکی از کتاب‌های مجموعه‌ی «ادبیات شفاهی ایران» به دبیری محمد هاشم اکبریانی است. هدف از این مجموعه گزارشی از زندگی خصوصی، اجتماعی و حرفه‌ای شخصیت‌هاست تا منبعی برای تحقیقات جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و... فراهم آید. در این مجموعه تحلیل و نقد مد نطر نبوده و چارچوب اصلی این طرح پرداختن به دوره‌های مختلف زندگی آن فرد (کودکی، نوجوانی، جوانی و...) و بیان فعالیت‌های ادبی، سیاسی و فرهنگی اوست.
این کتاب شامل گفت‌وگوهایی درباره‌ی سه دوره‌ی کودکی، تحصیل و فعالیت حرفه‌ای عمران صلاحی است. این گفت‌وگوها از سال 81 آغاز و سال 84 متن حروفچینی شده‌ی کتاب در اختیار عمران صلاحی گذاشته می‌شود. گفت‌وگوها در گوشه‌وکنار شهر، خیابان‌ها، پارک‌ها و کافه‌ها و ... انجام شده‌اند؛ گفت‌وگوهایی که هر بار «عمران صلاحی» برای انجام آن می‌رفت، می‌گفت: «واقعا دلیل این کار را نمی‌دانم، این حرف‌ها برای چه کسی می‌تواند جالب باشد؟» عمران صلاحی هیچ‌گاه فرصت نکرد این گفتگوها را به طور کامل اصلاح کند، حتی برخی از سوال‌ها بی‌پاسخ مانده است.
گفت‌وگوها به طور مفصل دوران کودکی‌ و سال‌های تحصیل او را دربرمی‌گیرد که در میان اتفاقات و حوادث پیش از انقلاب می‌گذرند، روزهایی که عمران از پدر و مادرش، شیطنت‌ها و بازی‌های کودکانه تا دوران نوجوانی سخن می‌گوید؛ دورانی پر از رنج و فقر. در واقع، بیشتر کتاب در حال و هوایی می‌گذرد که اهالی ادب و هنر کم‌تر آن را دیده و شنیده‌اند. تاکید روی دوران نوجوانی و جوانی او پررنگ‌تر است. در واقع محیط پرورش و رشد اولیه عمران در سال‌های پیش از انقلاب، انجمن‌های ادبی و جریان‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی آن روزگار مورد توجه قرار گرفته است. متاسفانه مرگ ناگهانی عمران صلاحی فرصت پرداختن به دوران حرفه‌ای او را (به طور مفصل) نداده است. دوره‌ای که مهم‌ترین دوران فعالیت ادبی، هنری او را تشکیل می‌دهد.
می‌توان این گفت‌وگو را مقدمه‌ای در نطر گرفت که مخاطب بعد از خواندن آن انتظار دارد وارد متن شود. متنی که دوران حرفه‌ای عمران را به عنوان شاعر، نویسنده و طنزپرداز شامل بشود. خصوصا دوران پس از انقلاب که ورود او به مطبوعات جدی و اغلب روشنفکری باعث ایجاد سبک جدیدی در طنزنویسی او شد که با دوران هفته‌نامه «توفیق» بسیار متفاوت است. متاسفانه این گفتگو کامل نشده است.
«عمران صلاحی (تاریخ شفاهی ادبیات معاصر)» کتابی خواندنی است و علاقمندان به عمران صالحی و طنزهای او از خواندنش لذت می‌برند.