کتاب مبانی پرسپکتیو

کتاب «مبانی پرسپکتیو» اثر ژوزف د آمیلیو، راهنمایی کاربردی برای یادگیری پرسپکتیو در طراحی و تصویرسازی است. د آمیلیو که خودش سال‌ها به‌عنوان تصویرگر حرفه‌ای در حوزه‌ی معماری و طراحی فعالیت کرده، پرسپکتیو را ابزاری برای دیدن و ساختن تصویر روی کاغذ معرفی می‌کند. از جمله مباحثی که در کتاب بررسی می‌شوند: اصل کوچک شدن، واقعیت و تصویر، برای رسم پرسپکتیو چگونه بایر نگاه کنیم، تئوری پرسپکتیو، نکات کاربردی، طراحی از مکعب، پرسپکتیو یک نقطه، نگاه های بالا و پائین و روبرو، بهم ریختگی پرسپکتیو، تعیین ارتقا و پهنا و ... کتاب از پرسپکتیو یک‌نقطه‌ای، آغاز می‌شود و به‌تدریج به پرسپکتیو دونقطه‌ای و سه‌نقطه‌ای می‌رسد؛ همان مراحلی که هر کسی بخواهد فضا، ساختمان، خیابان یا حجم یک شیء را روی کاغذ باورپذیر کند، دیر یا زود با آن‌ها روبه‌رو می‌شود. خط افق، نقطه‌های گریز، زاویه‌ی دید و رابطه‌ی ناظر با صحنه، ستون فقرات این بخش‌ها هستند و در ادامه به مسائلی مثل ترسیم دایره و منحنی در پرسپکتیو، سایه‌ها و انعکاس در سطوح براق هم پرداخته می‌شود. کتاب همچنین بین دو رویکرد متفاوت به پرسپکتیو تمایز می‌گذارد: روش مکانیکی و مبتنی بر خط‌کش و پرگار از یک سو، و روش چشمی و مبتنی بر تجربه‌ی بصری از سوی دیگر؛ و نشان می‌دهد چطور این دو در کار حرفه‌ای مکمل هم می‌شوند، نه جایگزین یکدیگر. نویسنده مثال‌هایش را از دل نمونه‌های واقعی معماری، نمای داخلی ساختمان‌ها و مناظر شهری انتخاب کرده و خودش هم بخش بزرگی از تصاویر کتاب را کشیده است. این یعنی خواننده هر قاعده را بلافاصله در یک طرح واقعی می‌بیند. نویسنده در این کتاب خواننده را وادار می‌کند همزمان با خط‌کش و چشم فکر کند؛ یعنی قواعد را بداند، اما آن‌ها را طوری به کار بگیرد که طراحی نهایی جاندار و طبیعی از آب دربیاید و درست‌بودن صرفا هندسی، خود هدف نباشد. این راهنما بیشتر برای دانشجویان معماری، هنر و شهرسازی مناسب است که می‌خواهند مبانی پرسپکتیو را از راه فهمیدن منطق پشت آن‌ها یاد بگیرند. حتی برای کسانی که سال‌هاست با پرسپکتیو کار می‌کنند، مرور این کتاب یادآوری خوبی است از این‌که دقت فنی، بدون نگاه هنرمندانه، فقط نیمی از راه است.