کتاب انرژی، اقتصاد و سیاست ها درحوزه خزر

کتاب «انرژی، اقتصاد و سیاست در حوزه خزر: واقعیت‌ها و رویاها» نوشته‌ی مورین س. کرندل، ، وضعیت حقوقی، سیاسی و اقتصادی دریای خزر را در رابطه با طرح‌های بین‌المللی برای نقش‌آفرینی آن به عنوان گذرگاه انتقال ۲۰۰ میلیارد بشکه نفت موجود در کشورهای پیرامون آن را بررسی می‌کند. مسئله‌ی اصلی کتاب بررسی این پرسش است که آیا واقعا منابع انرژی دریای خزر امکان جایگزینی برای منابع دیگر، مانند خلیج فارس را دارند یا نه. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، پتانسیل منابع انرژی در منطقه‌ی خزر، شامل آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان، توجه گسترده‌ای را به خود جلب کرده است. بسیاری از تحلیلگران صنعت انرژی در آمریکا و دیگر کشورهای توسعه‌یافته منابع نفتی خزر را جایگزینی قوی برای خلیج فارس می‌دانند و بر این باورند که اتکای نو به این منابع می‌تواند آسیب‌پذیری مزمن غرب در برابر افزایش قیمت‌ها و تهدید قطع نفت را کاهش دهد. اما آیا این منطقه واقعا قادر است چنین نقشی را ایفا کند؟ پاسخ نویسنده به این پرسش تردیدآمیز است. او توضیح می‌دهد که ذخایر نفتی و سطوح تولید آینده‌ی منطقه‌ی خزر بیش از آنچه واقعا هست برآورد شده‌اند. تقاضای نسبتا پایین جهانی برای گاز طبیعی، وضعیت سیاسی گذرا و اغلب پرمخاطره‌ی خزر و ابهام در توانایی‌های نفت‌خیزی منطقه، برآوردها از پتانسیل آن برای رفع نیاز انرژی را مشکوک می‌سازد. نویسنده علاوه بر بررسی مسائل پیچیده‌ی علّی و معلولی پیرامون عرضه‌ی نفت خزر، منافع کشورهای همسایه، یعنی روسیه، ایران و چین، و همچنین منافع ایالات متحده در جستجوی بین‌المللی برای منابع انرژی را تحلیل می‌کند. او همچنین ملاحظات زیست‌محیطی، رهبری محلی و اوضاع سیاسی منطقه را بررسی می‌کند و درآمدهای پیش‌بینی‌شده و کاربردهای احتمالی آن‌ها و نیز مسائل حکمرانی موثر بر نحوه‌ی تخصیص این درآمدها را واکاوی می‌نماید. در مجموع، کتاب حاضر در برابر اغراق‌های رایج درباره‌ی «دریای خزر به مثابه‌ی خلیج فارس دوم» می‌ایستد. ترکیب دانش اقتصادی، تجربه‌ی کارهای اطلاعاتی نویسنده و آگاهی از مسائل امنیتی، این کتاب را به منبعی معتبر برای متخصصان امنیت منطقه‌ای، اقتصاددانان دفاعی، تحلیلگران انرژی و پژوهشگران آسیای مرکزی تبدیل کرده است.