کتاب با کودک بدقلق و ناآرام چه کنیم؟

وقتی بچه‌ای هر شب سر خواب گریه می‌کند، سر هر وعده‌ی غذا جنگ راه می‌اندازد یا با کوچک‌ترین صدا و تغییر برنامه از کوره در می‌رود، خیلی از والدین اولین چیزی که به ذهنشان می‌رسد این است که «شاید درست تربیتش نکردیم» اما کتاب «با کودک بدقلق و ناآرام چه کنیم؟؛ مهارت‌های عملی برای والدین و مشاوران» نوشته‌ی جورجا دگانگی و آن کندل نشان می‌دهد این فرض همیشه درست نیست.
نویسندگان از همان ابتدا تأکید می‌کنند که کودک «سخت‌مدیریت» لزوما کودکی لجباز یا بدرفتار نیست. منظور آنها بیشتر کودکانی است که واکنش‌هایشان شدیدتر از حد معمول است؛ کودکانی که زود تحریک می‌شوند، به‌سختی آرام می‌گیرند، در برابر تغییر مقاومت می‌کنند یا نسبت به صدا و لمس و شلوغی حساسیت زیادی نشان می‌دهند. این کتاب نشان می‌دهد که پشت خیلی از این رفتارها، مشکلاتی مانند اضطراب، ضعف در تنظیم هیجان، حساسیت حسی یا دشواری در تمرکز و توجه پنهان است؛ یعنی چیزی که از بیرون شبیه «لجبازی» به نظر می‌رسد، ممکن است در واقع نشانه‌ی ناتوانی کودک در کنترل خودش باشد، نه یک انتخاب آگاهانه.
بخش بزرگی از کتاب به مسائل مشخص و ملموسی اختصاص دارد که تقریبا هر خانواده‌ای با یکی از آنها دست‌وپنجه نرم کرده است: بدغذایی و جنگ سر میز شام، بی‌قراری شبانه و مشکلات خواب، حساسیت بیش‌ازحد حسی، بیش‌فعالی و مشکل تمرکز، رفتارهای مقابله‌جویانه و نافرمانی و حتی نشانه‌های اضطراب یا افسردگی در سنین پایین.
نکته‌ی مهم این است که کتاب هیچ‌کدام از این مشکلات را جدا از هم نمی‌بیند؛ هر فصل ابتدا توضیح می‌دهد این رفتار از کجا می‌آید و بعد قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد در موقعیت واقعی، در خانه و در لحظه‌ی بحران، والد چه کاری می‌تواند انجام دهد.
دگانگی و کندل می‌گویند زندگی با کودکی که دائم به توجه و مراقبت ویژه نیاز دارد، می‌تواند والد را خسته، ناامید و حتی احساس گناه‌کار کند. به همین دلیل کتاب بخشی را هم به فشار روانی والدین اختصاص می‌دهد و یادآوری می‌کند که بدون در نظر گرفتن حال و توان خود والد، هیچ راهکاری برای مدیریت رفتار کودک واقعا کارآمد نخواهد بود. این نگاه دوسویه هم به کودک و هم به بزرگ‌ترها، باعث می‌شود کتاب برای گروه وسیع‌تری از مخاطبان مفید باشد؛ نه فقط والدین، بلکه روان‌شناسان کودک، مشاوران خانواده، معلمان و درمانگرانی که با این نوع رفتارها سروکار دارند.
«با کودک بدقلق و ناآرام چه کنیم؟» کتابی است که سعی می‌کند نگاه ساده‌انگارانه‌ی «کودک بد» یا «تربیت غلط» را کنار بگذارد و به‌جایش پرسشی دقیق‌تر مطرح کند: این کودک، پشت این رفتار، دقیقا با چه چیزی دست‌وپنجه نرم می‌کند؟