کتاب مردم ترکیه

«داس‍ت‍ان‌‍‌ه‍ا و اف‍س‍ان‍ه‌ه‍ای م‍ردم ترکیه» نوشته‌ی سومنات دار از مجموعه‌ی «داستان‌ها و افسانه‌های ملل» و برای مخاطبان نوجوان است. قصه‌ها و افسانه‌ها سفر می‌کنند و از سرزمینی به سرزمین دیگر می‌روند و همواره جذابیت‌های خاص خودشان را دارند چرا که قصه‌ها و افسانه به مکان و زمان خاصی تعلق ندارند و مردم از شنیدن آن لذت می‌برند. از سوی دیگر قصه‌ها نشان دهنده‌ی آداب و رسوم و فرهنگ و غم‌ها و شادی‌های یک قوم یا یک ملت هستند. داستان‌های مردمی‌ نه وابسته تاریخ هستند و نه دارای پیش‌زمینه‌ی مشخص و معلوم. نشانه‌های مبهم نژاد انسان اولیه، بقایای ارزش‌ها و آداب اجتماعی اولیه، اعتقاد به قدرت‌های شگفت‌انگیز آن زمان، در این داستان‌ها به گونه‌ای پنهان و مبهم انعکاس دارند.
ترک‌ها در قرن دهم پیش از میلاد از آسیای مرکزی به ترکیه آمدند و مجموعه‌ی قصه‌های باارزشی را، که از آن پس بخشی از زندگی و فرهنگ‌شان شد، با خود آوردند. این قصه‌های مردمی در خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها روایت و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌اند. ترک‌ها نیز مثل سایر ملل قصه‌هایی از عشق و دلدادگی و جنگ بر سر قدرت دارند. اما در بخشی از افسانه‌های ترکیه، رد پایی از ملانصرالدین نیز دیده می‌شود؛ مردی که قصه‌گوی تمام اعصار و یکی از چهره‌های خاورمیانه است. ترک‌ها او را فردی قهرمان می‌دانند؛ فردی دانا که درباره‌ی خود و هر آن‌چه در اطرافش است، آگاهی و اطلاع کامل دارد. این داستان‌ها با نگاهی به فرهنگ عامه، باورها و تخیل مردم ترکیه، داستان‌هایی از ملانصرالدین، شاهزاده‌ها، دختران زیبا، حیوانات سخن‌گو و شخصیت‌های جادویی را روایت می‌کند. روایت‌ها زبانی ساده و طنزآمیز دارند که علاوه بر نوجوانان بزرگ‌سالان نیز از آن‌ها لذت می‌برند. درون‌مایه این قصه‌ها کاملا آشناست؛ پادشاهی که پسران یا دختران خودش را آزمایش می‌کند، شاهینی که تاج را انتخاب می‌کند و یا قالی سحرآمیزی که می‌تواند در یک چشم برهم زدن به هر جایی برود. قصه‌های دیگر ترکی نیز چون یک جشن عروسی که چهل شبانه روز ادامه دارد، برای ما آشنا هستند.
در داستان «جوان‌ترین شاهزاده» پادشاهی برای سنجش میزان محبت فرزندانش، آن‌ها را به چالش می‌کشد و در نهایت، کوچک‌ترین پسر با پاسخی متفاوت، سرنوشت عجیبی پیدا می‌کند. در داستان «گل‌بهار» دختری مهربان و رنج‌کشیده با کمک جادویی یک پیرزن و حیوانات سخن‌گو، بر مشکلات غلبه می‌کند و به خوشبختی می‌رسد؛ داستانی که یادآور «سیندرلا» است، اما با رنگ‌ و بوی فرهنگ ترکیه. «سه دوست» داستان سه جوان است که هرکدام با خریدن شیء جادویی برای نجات شاهزاده‌خانم بیمار تلاش می‌کنند.
«داس‍ت‍ان‌‍‌ه‍ا و اف‍س‍ان‍ه‌ه‍ای م‍ردم ترکیه» مخاطبان نوجوان را به قصه‌ها و سرزمین مردم ترکیه آشنا می‌کند و در کنار سرگرمی، نکته‌هایی اخلاقی و اجتماعی نیز به آن‌ها آموزش می‌دهد.