1. خانه
  2. /
  3. معرفی «جلال الدین سیوطی»

جلال الدین سیوطی

جلال الدین سیوطی

Al-Suyuti

عبدالرحمن بن ابی‌بکر بن محمد بن سابق‌الدین خضیری سیوطی (۸۴۹-۹۱۱ق)، مشهور به جلال‌الدین سیوطی، فقیه شافعی، محدث، مفسر، ادیب، مورخ و دانشمند کثیر التألیف مصری در قرن نهم و دهم هجری بود. وی در شب یکشنبه اول ماه رجب سال ۸۴۹ق در شهر اسیوط مصر متولد شد و به همین جهت به سیوطی شهرت یافت. پدرش از مشایخ صوفیه و مادرش کنیزی ترک یا چرکس با اصالتی ایرانی بود. در شش سالگی پدر را از دست داد و در کودکی قرآن را حفظ کرد. تحصیل را از سال ۸۶۴ق آغاز کرد و پانزده سال نداشت که کتاب‌هایی مانند «عمدة الأحکام» در حدیث، «منهاج الطالبین» در فقه شافعی، «الفیه» ابن مالک در نحو و «منهاج الوصول» در اصول فقه را حفظ کرد. در ۸۶۶ق اجازه تدریس ادبیات عرب یافت. در ۸۶۹ق به حج رفت و دستاوردهای علمی این سفر را در رساله «النحلة الزکیة فی الرحلة المکیة» ثبت کرد. در ۸۷۰ق تدریس علوم و املای حدیث را آغاز کرد و تا ۸۸۸ق مجالس املای حدیث را به‌کرات برگزار نمود. از ۸۷۱ق نیز به کرسی افتا نشست. سیوطی با پنج تن از خلفای عباسی مصر و سیزده تن از سلاطین ممالیک برجی معاصر بود و دوره سلطنت قایتبای (از ۸۷۲ق) دوران شکوفایی علمی او به شمار می‌رود. وی از بزرگ‌ترین و پرتألیف‌ترین عالمان و نویسندگان مسلمان بود و آثارش در زمان حیاتش به شهرهای شام، آسیای صغیر، حجاز، یمن و هند راه یافت. سیوطی در چهل‌سالگی خلوت اختیار کرد و افتا و تدریس را ترک گفت و یکسره به نوشتن و عبادت مشغول شد. او روزانه سه دفتر مطلب تألیف می‌کرد و تعداد آثار خود را بیش از ۵۰۰ عنوان ذکر کرده است. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «الجامع الکبیر» (بزرگ‌ترین مجموعه حدیثی اهل سنت)، «الإتقان فی علوم القرآن» (شاهکار وی در علوم قرآنی)، «الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور» (تفسیر روایی)، «تفسیر الجلالین» (با مشارکت جلال‌الدین محلی)، «جمع الجوامع فی النحو»، «المزهر فی علوم اللغة و أنواعها»، «تاریخ الخلفاء»، «الحاوی للفتاوی»، «الخصائص الکبری»، «الأشباه و النظائر» (در فقه و نحو)، «الاقتراح فی أصول النحو»، «بغیة الوعاة فی طبقات اللغویین و النحاة»، «همع الهوامع شرح جمع الجوامع» و «تدریب الراوی بتقریب النواوی» اشاره کرد. وی در فقه، مذهب شافعی و در طریقت، پیرو شاذلیه بود. سیوطی خود را در تفسیر، حدیث، فقه، نحو، معانی، بیان و بدیع متبحر می‌دانست و در فقه، حدیث و زبان عربی ادعای اجتهاد مطلق داشت. او با بسیاری از علمای عصر خود مجادلات قلمی داشت و مهم‌ترین رقیب وی شمس‌الدین سخاوی بود. سیوطی سرانجام در ۱۲ جمادی‌الاولی ۹۱۱ق بیمار شد و یک هفته بعد درگذشت و در حوش توصون، بیرون باب القرافه به خاک سپرده شد. مدفن او همواره مورد احترام بوده است

اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "جلال الدین سیوطی" ثبت می‌کند