یوگنی ادواردوویچ برتلس (به روسی: Евге́ний Эдуа́рдович Берте́льс؛ ۲۵ دسامبر ۱۸۹۰ – ۷ اکتبر ۱۹۵۷) خاورشناس، ایران‌شناس و ترک‌شناس روس-شوروی، استاد دانشگاه دولتی لنینگراد و عضو وابستهٔ آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۳۹)، فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۱۹۴۴)، آکادمی علوم ترکمنستان (۱۹۵۱) و فرهنگستان زبان عربی دمشق (۱۹۵۵) بود. او در دهه‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰ ریاست مکتب شوروی در زمینه مطالعات زبان فارسی و زبان‌های ترکی آسیای مرکزی را بر عهده داشت. در سال ۱۹۴۲، هم‌زمان با جنگ جهانی دوم (یا «جنگ کبیر میهنی») و محاصره لنینگراد، برتلس به همراه «مؤسسه خاورشناسی آکادمی علوم شوروی» از لنینگراد (سن‌پترزبورگ) به تاشکند و سپس به مسکو منتقل شد و تا پایان عمر در مسکو اقامت گزید.