کتاب ما ارمنی های این آب و خاکیم

کتاب «ما ارمنی‌های این آب و خاکیم» نوشته‌ی نادر ابراهیمی یکی از آثار مستند و آموزشی او در حوزه‌ی ایران‌شناسی و شناخت تنوع فرهنگی کشور است که با هدف معرفی گروه‌های قومی و مذهبی مختلف ایران به مخاطبان جوان تدوین شده و تلاش دارد تصویر دقیقی از نقش این جوامع در شکل‌گیری هویت ملی ارائه دهد. ابراهیمی در این کتاب جامعه‌ی ارمنی‌های ایران را نه به‌عنوان گروهی جدا از کلیت اجتماع، بلکه به‌مثابه بخشی تاریخی و ریشه‌دار از ساختار اجتماعی کشور معرفی می‌کند. متن کتاب بر پیوند دیرینه‌ی ارامنه با سرزمین ایران تمرکز دارد و با اشاره به پیشینه‌ی سکونت آنان در مناطق مختلف، جایگاهشان را در تحولات تاریخی و اجتماعی توضیح می‌دهد.
در بخش‌های مختلف اثر، نویسنده به شیوه‌ی زندگی روزمره‌ی ارمنی‌ها، آیین‌های مذهبی، ساختار خانواده، نظام آموزشی و فعالیت‌های فرهنگی آن‌ها می‌پردازد. روایت‌ها به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که مخاطب با عناصر اصلی فرهنگ ارمنی در ایران، از کلیساها و جشن‌های مذهبی گرفته تا روابط اجتماعی و شیوه‌های کار و تولید، آشنا شود. ابراهیمی همچنین به مهاجرت‌های تاریخی ارامنه به ایران، به‌ویژه در دوره‌ی صفویه، اشاره می‌کند و روند شکل‌گیری محله‌های شناخته‌شده‌ی ارمنی‌نشین در شهرهایی مانند اصفهان و تهران را توضیح می‌دهد. این توضیحات در قالب گزارشی ساده اما دقیق ارائه می‌شود تا خواننده بتواند جایگاه این جامعه را در بستر تاریخی کشور دنبال کند.
بخش دیگری از کتاب به مشارکت ارمنی‌ها در حوزه‌های فرهنگی، هنری و اقتصادی اختصاص داشته و نویسنده نمونه‌هایی از حضور آنان در معماری، صنعت چاپ، موسیقی، سینما، ورزش و تجارت را مطرح می‌کند و نشان می‌دهد که این فعالیت‌ها چگونه در رشد زیرساخت‌های فرهنگی ایران نقش داشته‌اند. در کنار این موضوعات، به چالش‌های اجتماعی، مسئله‌ی حفظ سنت‌ها در فضای چندفرهنگی و سازگاری با تغییرات اجتماعی نیز پرداخته می‌شود. کتاب تلاش می‌کند این مسائل را در چارچوبی توصیفی مطرح کند و از خلال روایت‌های کوتاه و مستند، تصویری از تعامل مستمر ارامنه با دیگر گروه‌های جامعه ارائه دهد. تمرکز اصلی بر همزیستی تاریخی و پیوندهای اجتماعی میان اقوام و مذاهب مختلف در ایران قرار دارد.
در مجموع «ما ارمنی‌های این آب و خاکیم» اثری است درباره‌ی تاریخ اجتماعی، هویت جمعی و نقش فرهنگی ارمنی‌های ایران که با نگاهی آموزشی و مستند برای مخاطب نوجوان، جوان و حتی بزرگسال نوشته شده است. ساختار روایت، زبان ساده و توجه به جزئیات تاریخی باعث شده اثر برای آشنایی با تنوع قومی و مذهبی ایران منبعی قابل استفاده باشد.