کتاب خانه ای میان کاج ها

رمان «خانه‌ای میان کاج‌ها»، نخستین اثر آنا ریس، در سال ۲۰۲۳ چ منتشر شد و به‌سرعت جایگاه خود را در فهرست پرفروش‌ترین‌های نیویورک تایمز یافت. این کتاب، به‌عنوان نخستین انتخاب سال باشگاه کتاب ریس ویترسپون معرفی شد و در میان خریداران کاستکو نیز محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرد.
داستان با شخصیت مایا آغاز می‌شود که در نوجوانی با مرگ ناگهانی بهترین دوستش، اوبری، روبه‌رو می‌شود؛ حادثه‌ای که تنها او و مردی مرموز به نام فرانک شاهد آن بودند. این واقعه او را منزوی کرده و در مسیری از اعتیاد به الکل و داروهای تجویزی فرو می‌برد. سال‌ها بعد، یک ویدئوی ویروسی دوباره گذشته‌ی او را به سطح می‌آورد: زنی جوان در برابر فرانک، درست مانند اوبری، ناگهان فرو می‌ریزد و می‌میرد. مایا که بار دیگر در گرداب ترومای خود گرفتار شده، به زادگاهش در برکشایر بازمی‌گردد تا هم با شکاف‌های حافظه‌ی خود روبه‌رو شود و هم با حضوری که همچنان از فرانک بر زندگی‌اش سایه می‌اندازد.
ریس با مهارت فضایی میان تریلر روان‌شناختی و افسانه‌های تاریک خلق می‌کند و بیش از آن‌که بر راز «چه کسی مرتکب شده» تمرکز کند، به کاوش در «چگونگی» و «چرایی» می‌پردازد: چگونه حافظه واقعیت را تحریف می‌کند، چگونه روایت‌ها هویت را شکل می‌دهند و چگونه حقیقت در دل تروما قابل جست‌وجوست. یکی از وجوه برجسته رمان، بهره‌گیری از ساختار داستان در داستان است. دست‌نوشته‌ی ناتمام پدر مرحوم مایا مردی گواتمالایی که میراثش در زبان و فرهنگ بازتاب می‌یابد به کلیدی نمادین بدل می‌شود که امکان رمزگشایی گذشته‌ی شکسته‌ی او را فراهم می‌آورد. از حیث مضمون، رمان به آسیب‌پذیری حافظه، قدرت و خطر روایت، و تأثیرات ماندگار غم و اندوه می‌پردازد. تقابل مایا با وسوسه‌ی فراموشی از طریق مواد، با دستکاری روانی و حتی هیپنوتیزم، لایه‌ای دیگر از تعلیق می‌سازد و در نهایت مسیری برای تاب‌آوری و بازیابی تدریجی او ترسیم می‌کند. نثر ریس که سرشار از جزئیات حسی است از رایحه‌ی کاج در شومینه تا شکوفه‌های کاکتوسی که مانند «چشم خیره‌ی یک خدا» توصیف می‌شوند ترکیبی از زیبایی و هراس را ایجاد می‌کند. واکنش‌ها به این اثر غالبا تحسین‌آمیز بوده است. ریس ویترسپون آن را «یک تریلر یگانه و اعتیادآور» توصیف کرده و رایلی سیگر از فضای وهم‌آلود و ترکیب هنرمندانه‌ی تعلیق روان‌شناختی و افسانه‌های تاریک آن تمجید کرده است. با این حال، برخی منتقدان طرح داستان را غیرواقعی یا روایت دقیق ترک دارو را بیش از حد پزشکی و حتی انگ‌زننده دانسته‌اند. «خانه‌ای میان کاج‌ها» که در اصل به‌عنوان پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد نویسنده در دانشگاه ایالتی لوئیزیانا شکل گرفت، حاصل هفت سال بازنویسی و کارگاه‌های مداوم است. ریس که خود ریشه‌هایی گواتمالایی دارد، بخش‌هایی از میراث شخصی‌اش را در تار و پود داستان گنجانده است. او اکنون به تدریس نویسندگی خلاق مشغول است و اثر بعدی‌اش را «حتی ترسناک‌تر» از نخستین رمانش توصیف کرده است.
در مجموع، «خانه‌ای میان کاج‌ها» آغاز درخشانی برای ریس است؛ روایتی که روان‌شناسی، اسطوره و واقعیت را درهم می‌تند و از خلال داستان مایا، پرسشی فراگیر درباره‌ی ماهیت حافظه، هویت و رهایی از گذشته مطرح می‌سازد.