کتاب ترکان خاتون

«ترکان خاتون؛ زنی که برگ‌هایی از تاریخ را به رنگ خون ورق زد» رمانی تاریخی است که در آن حمله و هجوم مغول به سرزمین ایران، در قالب روایت زندگی «ترکان خاتون» (مادر سلطان محمد خوارزمشاه) روایت می‌شود.
ترکان خاتون دختر یکی از امرای ترک بود و چون قبول همسری سلطان ترکش نمود کسان و نزدیکان خود را در کارهای دولتی دخالت داد و هر ناحیه‌ای که به دست تکش یا سلطان محمد گشوده می‌شد، یکی از خواص ترکان خاتون به حکومت آن منصوب می‌شد. این زن به خاطر قرابت با ترکان قنقلی و دخالت دادن ایشان در امور مملکت و استبداد رای و علاقه‌ای که به خون‌ریزی و عیاشی داشت موجبات زوال دولت سلطان محمد خوارزمشاه را فراهم ساخت.
ترکان خاتون دیوان و اقطاعات و لشکر جداگانه داشت و وزیر مخصوص و مشاوره و فرمانده سپاه داشت و مهرش «عصمت الدنیا والدین الغ ترکان ملکه نساءالعالمین» با علامت «اعتصمت باللّه وحده» بود. او از اواخر دوره حکومت سلطان تکش و طول دوره سلطان محمد با حمایت امرا و درباریان ترک به‌تدریج قدرت گرفت و بر امور کشور و سایر عزل و نصب‌ها مسلط شد و حکم می‌داد، او زنی سلطه‌گر و مقتدر بود و مقام خداوندگار (ارباب بزرگ) را گرفت و حکم پسرش سلطان محمد بدون امضاء او موثر نبود و سلطان آشکارا مادرش را در حکومت به شراکت پذیرفت. براساس روایت این کتاب، عامل اصلی حمله مغول به ایران و افتادن ایران به دست مغول‌ها، ترکان خاتون بود. او به خاطر کینه‌ای که از غایرخان حاکم اترار داشت باعث باز شدن دروازه اترار به روی مغول‌ها و قتل عام مردم اترار شد به طوری‌که فقط غایرخان زنده ماند و او هم اسیر مغول‌ها شد. فرمانده سپاه اعزامی محمد خوارزمشاه به کمک اتراری‌ها که باز هم به سفارش ترکان خاتون فرمانده شده بود به دستور ترکان خاتون در راه وقت‌کشی کرد و وقتی هم رسید به جای کمک دروازه‌ی اترار را به روی مغول‌ها باز گذاشت و به دست اکتای قاآن پسر چنگیز کشته شد. ضعف نفس خوارزمشاه نیز از دلایل دیگر غلبه‌ی مغول‌هاست. او به جای مقابله‌ی رودررو با چنگیز، سپاهیان خود را دسته‌دسته به جنگ مغول‌ها می‌فرستاد و باعث مرگ آن‌ها می‌شد. او از اورگنج (پایتخت) به آبسکون گریخت و در همان جا مرد. علاوه بر این‌ها، درویشی به خاطر کینه‌ای که از ترکان خاتون داشت تمام راه‌های ایران را به چنگیز نشان داد و کمک بسیاری به او کرد.
«ترکان خاتون؛ زنی که برگ‌هایی از تاریخ را به رنگ خون ورق زد» برای علاقمندان به تاریخ ایران و دوره‌ی تلخ هجوم مغول کتابی خواندنی است.