کتاب گزارش برودک

روستایی کوچک در دل کوهستان‌هایی سرد و دورافتاده در مرز فرانسه و آلمان، صحنه‌ای است که سال‌ها بعد از پایان جنگ هنوز زخم‌هایش را پنهان نگه داشته است. در همین فضاست که یک شب مردی غریبه با اسبی خسته و کوله‌باری سنگین وارد ده می‌شود؛ مردی بی‌نام که اهالی او را فقط «آندرر» صدا می‌زنند، کلمه‌ای که در زبان آلمانی چیزی جز «دیگری» معنا نمی‌دهد. از همین نقطه رمان «گزارش برودک» نوشته‌ی فیلیپ کلودل آغاز می‌شود؛ اثری که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و جایزه‌ی بخش لایسنس گنکور را از آن خود کرد، جایزه‌ای که هزاران دانش‌آموز دبیرستانی فرانسوی در انتخاب برنده‌اش سهیم هستند. کلودل نویسنده، کارگردان و استاد ادبیات در دانشگاه نانسی، متولد سال ۱۹۶۲ است و از سال ۲۰۱۲ نیز عضو رسمی آکادمی گنکور شده است.
راوی داستان، برودک، تنها فرد باسواد روستاست؛ مردی که خودش سال‌ها پیش از اردوگاهی مرگبار جان به در برده و با وجود بازگشت به همان خانه‌ای که در آن بزرگ شده، هنوز هم در نگاه دیگران یک بیگانه باقی مانده است. وقتی اهالی روستا آن مرد غریبه را می‌کشند، همین جایگاه دوگانه‌ی برودک -هم عضو جامعه و هم بیرون از آن- او را به فردی تبدیل می‌کند که برای نوشتن گزارشی رسمی درباره‌ی این اتفاق انتخاب می‌شود. کلودل داستان را در قالب دو لایه‌ی موازی می‌چیند: گزارش رسمی که برودک موظف به نوشتنش است، و دفترچه‌ی پنهانی که در آن حقیقت را برای خودش ثبت می‌کند. همین ساختار دوگانه خواننده را وارد ذهن مردی می‌کند که بین وظیفه و وجدان، میان فراموشی و یادآوری دست‌وپا می‌زند، بی‌آنکه رمان چیزی از فرجام این کشمکش را زودتر از موعد فاش کند.
پرسش‌هایی در پس‌زمینه‌ی هر صفحه شنیده می‌شود: چگونه جماعتی معمولی، آدم‌هایی که در روزهای عادی همسایه و آشنا به‌نظر می‌رسند، می‌توانند دست به خشونتی جمعی بزنند و بعد آن را انکار کنند؟ ترس از «دیگری» -از هرکس که رفتار، نگاه یا هنرش آینه‌ای در برابر جامعه می‌گذارد- چطور می‌تواند به نفرت و در نهایت به نابودی بینجامد؟ کلودل هیچ‌جا نام کشور یا جنگی مشخص را به زبان نمی‌آورد؛ او ترجیح می‌دهد فضای رمان را عمومی و تمثیلی نگه دارد، طوری‌که خواننده به‌جای تمرکز بر یک واقعه‌ی تاریخی معین، به مکانیسم‌های همیشگی ترس، همدستی و خودفریبی انسان فکر کند.
«گزارش برودک» خواننده را به فکر کردن درباره‌ی چیزی دعوت می‌کند که در وجود هر جامعه‌ای، حتی در آرام‌ترین روستاها، پنهان مانده است و کسی که از رمان‌هایی مانند بیگانه یا آثاری با فضای اگزیستانسیالیستی لذت می‌برد، احتمالا با فضای «گزارش برودک» نیز ارتباط خواهد گرفت.