کتاب شط بویز

«شط بویز» نوشته‌ی کریم نیکو نظر ناداستانی از مجموعه‌ی «آورده‌اند که…» است؛ گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم‌شده. مجموعه‌ای که دعوتی است به خواندن متن فارسی، بدون دغدغه‌ی برچسب‌گذاری، بی‌هراس از این‌که بر مرز باریک بین تاریخ و داستان راه برود.
همه‌چیز از تکه‌ای فیلم شروع می‌شود؛ ویدئویی بی‌کیفیت از مصاحبه‌ای قدیمی با جان لنون که در آن از سفرش به آبادان می‌گوید و از اجرای یک گروه موسیقی به اسم اپاتان که او را به‌شدت منقلب کرده است. این‌جاست که شاخک‌های راوی تیز می‌شود: چی؟ جان لنون؟ آبادان؟ گروه اپاتان؟ این‌قدری می‌داند که اپاتان از نام‌های قدیمی آبادان است اما گروه موسیقی‌ای با چنین نامی برایش آشنا نیست. کل کتاب شط‌بویز ماجرای کنکاش راوی برای پاسخ به همین پرسش است. قصه‌ای که از دهه‌ی سی خورشیدی شروع می‌شود و تا آبادان ۱۴۰۱ گره‌کوره‌هایش باز نمی‌شوند. راوی دست خواننده را می‌گیرد و او را در سفرش برای کشف رمز این گروه گم‌شده در هزارتوی تاریخ ایران همراه می‌کند. به هر دری می‌زند تا ته‌وتوی این گروه را دربیاورد. اول در اینترنت جست‌وجو می‌کند و بعد می‌رود سراغ آرشیو. در آرشیو شرکت نفت در آبادان سرنخ‌های اولیه‌ پیدا می‌شوند و می‌فهمد گویا گروه راک چهارنفره‌ای به این نام در دهه‌ی چهل در باشگاه‌های شرکت نفت اجراهایی داشته‌اند. اعضای گروه این‌ها هستند: پرویز شاکری (ملقب به «پرویز هیپی»، خواننده و نوازنده‌ی عود و گیتار)، بهمن دریایی (ملقب به «ملوان»، کوبه‌ای)، رازمیک دردریان (ملقب به «رازی»، گیتار) و قاسم نوری (پیانو). این‌ها هم‌مدرسه‌ای‌هایی در آبادان دهه‌ی سی بوده‌اند که با هم گروه موسیقی شط‌‌بویز را ساخته‌اند. شط‌بویز یک بار به‌خاطر سربازی اعضا، از هم می‌پاشد و وقتی که دوباره دور هم جمع می‌شوند به اپاتان تغییر نام می‌دهد. بالاخره راوی، «رازمیک دردیان» را پیدا می‌کند، پیرمردی که ایران نیست اما حاضر به گفت‌وگو می‌شود. از سرنخ‌های رازمیک تا بایگانی اسناد دورریخته‌شده‌ی شرکت نفت، از لابه‌لای حرف‌های قدیمی‌های آبادان تا نامه‌نگاری‌های ساواک، راوی قطعات پازل را کنار هم می‌چیند و می‌فهمد مثلا پرویز هیپی یک بار می‌خواسته توی آب شهر روانگردان بریزد تا ملت شاد شوند و از رخوت دربیایند، پشت به حضّار اجرا می‌کرده، گویا رفته کوبا و آموزش چریکی هم دیده بوده. از سال ۱۳۵۴ بعضی از اعضای گروه درگیر سیاست می‌شوند و می‌روند زیر ذره‌بین ساواک. اعضای اپاتان در شب ۲۸ مرداد سال ۱۳۵۶، در شبی که قرار بود اجرای مناسبتی داشته باشند، قصد می‌کنند که رضا پهلوی را ترور ‌کنند و ماجرای‌شان پیچیده می‌شود. شاکری و دریایی متواری می‌شوند و رازمیک هم برای همیشه از همه‌شان بی‌اطلاع می‌ماند. یکی از اعضا با سینمارکس هم‌سرنوشت می‌شود و در ایستگاه‌های اول از قطار انقلاب پیاده می‌شود؛ باقی اما با طوفان حوادث انقلاب زندگی‌شان زیرورو می‌شود: یکی مهاجرت می‌کند و دیگری می‌ماند و...
«شط بویز» روایتی جذاب و پرکشش است که خواننده را به سفری دور و دراز می‌برد از آبادان دهه‌ی سی تا آبادان 1401 همراه با اتفاقات سیاسی و اجتماعی که در مرز روایتی مستند و داستانی حرکت می‌کند.