کتاب سرهنگ‌ربایی

در عرصه ادبیات تاریخی و سیاسی، روایت مستند عملیات‌های پیچیده اطلاعاتی همواره از جذابیت و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. کتاب «سرهنگ‌ربایی: عملیات ربایش سرهنگ اسرائیلی حنان تننباوم از بلژیک تا بیروت» اثر حمید داودآبادی اثری قابل‌توجه در همین سبک است. این کتاب پرده از یکی از مهم‌ترین عملیات‌های امنیتی مقاومت اسلامی لبنان برمی‌دارد و خواننده را با ابعاد پنهان یک رویداد فرامرزی آشنا می‌کند.
بحث اصیلی کتاب، روایت دستگیری و انتقال شخصیت مرموز حنان تننباوم است؛ شخصیتی که در ظاهر یک تاجر و فعال اقتصادی در اروپا به شمار می‌رفت، اما در واقع دارای ارتباطات عمیق امنیتی و مشاور امنیت نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بود. عملیات ربایش او که از بلژیک کلید خورد و با موفقیت به بیروت ختم شد، یک اقدام صرفا نمایشی نبود، بلکه هدفی کاملا سیاسی داشت. داودآبادی در این اثر به‌خوبی نشان می‌دهد که چگونه نیروهای مقاومت با استفاده از شبکه‌های مخفی خود، این سرهنگ را به عنوان یک «برگ برنده» برای تبادل اسرا به دست آوردند. مثلا، پیوند دادن این عملیات با تلاش‌ها برای یافتن سرنخی از سرنوشت حاج احمد متوسلیان و همراهانش است که انگیزه‌ای مضاعف به این رویداد اطلاعاتی می‌بخشد. در ادامه، نویسنده از ترکیب یک روایت خطی از برنامه‌ریزی و ربایش در اروپا تا انتقال به لبنان با فصولی تحلیلی درباره وضعیت اسارت، فشارهای دیپلماتیک پشت‌پرده و در نهایت فرایند پیچیده تبادل استفاده کرده است. تکیه بر اسناد معتبر، گزارش‌های کمتردیده‌شده و مصاحبه‌های اختصاصی، به کتاب هویتی شبه‌تحقیقاتی داده است. این اثر ارتباط معناداری میان دستاوردهای میدانی یک عملیات و موفقیت در عرصه دیپلماسی یعنی آزادی صدها اسیر و پیکر شهید در برابر یک گروگان ارزشمند برقرار کرده است.
در مجموع، «سرهنگ‌ربایی» اثری ارزشمند، پرکشش و بدیع است که روایتی لبه‌ای و کمتر شنیده‌شده از نبردهای اطلاعاتی را به تصویر می‌کشد و مطالعه آن به علاقه‌مندان تاریخ معاصر، مطالعات امنیتی و ادبیات مستند پیشنهاد می‌شود.