کتاب جرم زمانه ساز

«جرم زمانه‌ساز» رمان کوتاهی نوشته‌ی آرش آذرپناه عاشقانه‌ای سیاسی است. نویسنده در این داستان به سراغ روزهای انقلاب فرهنگی اوایل دهه‌ی شصت رفته است. عشقی که در آن روزهای پر از آرمان و شور در جبر اتفاق‌ها گم می‌شود و ناگهان سال‌ها بعد در دیداری اتفاقی جان می‌گیرد.
جلال، سیامک، بهنام و رضا شبیه بسیاری از دانشجوها فعالیت‌هایی سیاسی با گرایش‌های چپ دارند. جلال عاشق شوکت است و برزو پسر خاله نظامی و قلدر شوکت مانع آن‌ها. داستان زندگی یک نسل در این رمان روایت می‌شود و این‌که چطور اتفاقات آن دوره شرایط زندگی آدم‌ها تغییر داد.
داستان دارای سه شخصییت اصلی جلال، برزو و شوکت است. هر یک از این شخصیت‌ها بیان‌کننده‌ی یک ایده یا مفهوم هستند. جلال نماینده‌ی مبارزه برای آزادی، برزو نماینده‌ی سرکوب و قدرت در برابر آزادی و شوکت نمادی از عشق در روایت است که بین آزادی و قدرت گرفتار است و در نهایت در دست قدرت می‌افتد. داستان به ارتباطی عاشقانه در دوران انقلاب فرهنگی و در دهه‌ی ۶۰ می‌پردازد و در زمره‌ی رمان‌های سیاسی عاشقانه قرار می‌گیرد. انتخاب و گزینش این دوره از تاریخ معاصر و دستمایه قرار دادن آن، یکی از ویژگی‌های این اثر محسوب شود که در فرم و ساختاری مناسب ارائه شده است. در ادبیات ایران کمتر به این مقطع از تاریخ ایران پرداخته‌ شده است. بنابراین مخاطب با یک طرح و سوژه تازه مواجه است. نویسنده با گردآوری ابزار و مصالح و چینش مقدماتی، مانند زمان، مکان و شخصیت‌ها و انتخاب زبانی مناسب این عاشقانه‌ی سیاسی را برای مخاطب روایت می‌کند.
تعدد راوی، از ویژگی‌ها و امتیازهای این رمان است. نویسنده با انتخاب دو راوی که هرکدام از منظر خودشان قصه را روایت می‌کنند، تک‌صدایی را حذف می‌کند و موجب چندصدایی می‌شود که در نوع خودش زیبا و مدرن است. در اصل این دو راوی به یک وضعیت نور می‌تابانند.
ارش آذرپناه در باره‌ی موضوع این رمان می‌گوید: «زمانی که به سراغ این ایده رفتم، فکر کردم که این رمان به عنوان یک عاشقانه‌ی سیاسی، مانند آنچه بزرگ علوی می‌نوشت به عنوان رمانتیسیزم انقلابی، می‌تواند به سمت یک رمانتیسیزم مدرن برود و در واقع یک تجربه‌ورزی بود. اساس یک اثر رمانتیک نیز عنصر تصادف است و تصادف، کلیشه‌ی رمانتیسیزم است. همچنین در یک اثر رمانتیک، مضمون، رمان را نمی‌سازد، زبان است که آن را می‌سازد و زمانی هم که فرد کار زبانی می‌کند، همیشه مناقشه‌برانگیز است.»
«جرم زمانه‌ساز» به عنوان عاشقانه‌ای سیاسی و روایتی از انقلاب فرهنگی می‌تواند برای خوانندگان علاقمند به این دوره‌ی تاریخی جذاب باشد.