کتاب مکافات

«مکافات» نوشته‌ی علی شروقی نخستین رمان و دومین اثر داستانی اوست. داستان جوانی که دانشگاه را رها کرده و به خدمت سربازی می‌رود. او در جست وجوی کسی است تا بتواند به او اتکا کند و گمان می‌کند که دوست تازه‌یافته‌اش می‌تواند این نقش را برای او ایفا کند.
این سرباز، مجتبی فیروزبخش، که راوی داستان نیز هست هنگام خدمت سربازی به کتاب خاطرات لوییس بونوئل دست یافته و در حال خواندن این کتاب است. بر این کتاب شخص دیگری حاشیه‌هایی نوشته است و راوی در مواردی با این حاشیه‌ها درگیر می‌شود و گاهی خودش را لوییس بونوئل و گاه آن شخصی می‌پندارد که بر کتاب بونوئل حاشیه نوشته است. راوی دوستی دارد که افسر وظیفه است. این افسر وظیفه‌، عرفان‌پیشه‌ی‌ مدرن است، به‌قول خودش نه از آن عرفان کلیشه‌ای که همه‌جا هست. او مثل هر عارف‌پیشه‌ای دوست دارد مریدانی تربیت کند و آن‌ها را از خلوص سرشار کند. او مرتب جملات قصار می‌گوید و نطق و خطابه می‌کند. او از خود خویی آرام و باگذشت نشان می‌دهد و همواره داشتن نقش مربی را برای مریدان فراموش نمی‌کند. به این‌ترتیب راوی از طریق این افسر وظیفه وارد حلقه او می‌شود. افسر وظیفه مرتبا مریدان را با جملات خود بمباران می‌کند: «به گذشته‌ات فکر نکن. به اون چیزی که باعث شده گذشته‌تو ول کنی فکر کن. تو با این احساسات پاکی که داری و من می‌دونم که از اول هم داشتی و یه عده‌ای اونو ازت گرفته بودن، آزارت به مورچه هم نمی‌تونه برسه.» راوی عاشق دوست‌دختر افسر وظیفه در حلقه عرفان‌مسلکی و یادگیری آیین زندگانی آن‌ها می‌شود. افسر وظیفه چون نمی‌تواند به زندگی خانوادگی تن دهد. از راوی می‌خواهد که از محبوبش مراقبت کند، راوی در تردید و ترس است که به دوستش خیانت کند یا نکند. مابقی رمان بر محور این رابطه‌ی سه‌طرفه می‌چرخد.
رمان قصه‌پردازی جذابی دارد، در کنار آن علی شروقی به خوبی از پس شخصیت‌پردازی قهرمان داستان برآمده است و با پرداخت مناسب لذت خواندن یک رمان مبتنی بر شخصیت را به مخاطبش می‌‌چشاند. او تمام زیر و بم رفتاری شخصیت‌ها‌ را نشان می‌دهد، به‌خصوص که شخصیت‌های رمان دارای روابط در هم تنیده و پیچیده‌ای هستند و هر کدام جهان‌بینی خاص خودشان را دارند که چندان هم بر هم منطبق نیست.
«مکافات» رمانی است قصه‌‌گو با شخصیت‌پردازی مناسب که داستانی تامل‌برانگیز و فکرشده را روایت می‌کند که می‌تواند رضایت خوانندگان رمان فارسی را جلب کند.