سالهاست که بحث «ریزشها و رویشها» در بین خواصّ، در ادبیات انقلاب اسلامی وارد شده و با گذشت حوادث مختلف، نمود بیشتری یافته است. در واقع بسیاری از پدیدههای اجتماعی - سیاسی صدر اسلام پس از تشکیل حکومت دینی و مواجهه با مشکلات و عبور از گردنهها، اهمیّت خویش را نشان داده و نگرش خواننده سیره و تاریخ را برای استخراج و تحلیل اینگونه عناوین سامان میبخشد. به هرحال باید اذعان داشت که صدر اسلام با زاویه دید حکومت اسلامی و گفتمان ناشی از آن، مطالعه و تحقیق نشده و سینه پرسخن آن به کلام درنیامده است. کتاب “ریزشها و رویشها در بین خواص صدر اسلام” از مهدی همازاده ابیانه به بیان مقدّمه ای مفصّل در تبیین زمینه ها و بسترهای سیاسی شکل گیری شورش علیه خلیفه سوّم و احزاب رقیب برای جانشینی وی، نقش ویژه صحابه و خواص جامعه اسلامی در فتنه جمل و صفین را مورد بررسی قرار داده و سپس به سابقه و شرح مختصری از زندگانی و احوال سیزده تن از صحابه ریزشی و سیزده تن از خواص رویشی جامعه آن روز پرداخته است.
مهدی هما زاده، استادیار فلسفه ذهن، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، ، ایران می باشد.