کتاب طرحواره درمانی هیجانی و اضطراب فراگیر

اضطراب، این مهمان همیشگی ذهن انسان، در قالب‌های مختلفی در زندگی افراد ظاهر می‌شود؛ گاه خود را به‌صورت نگرانی‌های مبهم و دائمی نشان می‌دهد، گاه به  شکل حملات ناگهانی وحشت، و گاه در پوشش بی‌قراری و عدم تمرکز مداوم، زندگی را از مسیر طبیعی خود خارج می‌سازد. در میان انواع مختلف اختلالات اضطرابی، اضطراب فراگیر به‌دلیل ماهیت پنهان و فرساینده‌اش، بیش از دیگر اختلالات، آسیب‌های روانی، شناختی، و عملکردی برجای می‌گذارد. افراد مبتلا به این اختلال اغلب دچار نگرانی‌های گسترده، مزمن، و کنترل‌ناپذیر درباره امور روزمره هستند و در بسیاری از موارد، ریشه این نگرانی‌ها در تجارب زیستی، محیطی، و شناختی عمیق‌تری نهفته است که خودآگاه فرد به‌راحتی به آن‌ها دسترسی ندارد. در این میان، یکی از رویکردهای نوین و موثر در درک و درمان اختلالات اضطرابی، به‌ویژه اضطراب فراگیر، طرحواره‌درمانی هیجانی است؛ رویکردی که با تمرکز بر الگوهای بنیادین شکل‌گرفته در دوران کودکی، تلاش می‌کند تا منشأهای هیجانی، شناختی و رفتاری اضطراب را شناسایی، بازسازی و درمان کند.

 طرحواره‌درمانی هیجانی، برخلاف بسیاری از درمان‌های شناختی-رفتاری سنتی که صرفا به تغییر افکار خودآیند یا مدیریت نشانه‌ها بسنده می‌کنند، به‌دنبال ریشه‌یابی عمیق‌تر تجربیات بنیادین هیجانی، شناختی و بین‌فردی است که به مرور زمان در قالب باورهای عمیق و انعطاف‌ناپذیر یا همان طرحواره‌ها نهادینه شده‌اند. این طرحواره‌ها که اغلب در دوران کودکی در پاسخ به نیازهای برآورده‌نشده‌ای چون امنیت، تعلق، آزادی، خودمختاری و تصدیق شکل گرفته‌اند، به‌گونه‌ای ناخودآگاه رفتار و احساس فرد را در دوران بزرگسالی هدایت می‌کنند. در زمینه اختلالات اضطرابی، به‌ویژه اضطراب فراگیر، طرحواره‌هایی نظیر بی‌اعتمادی، آسیب‌پذیری در برابر خطر، نقص و شرم، اطاعت، بدبینی یا بازداری هیجانی، نقش بسیار پررنگی دارند و باعث می‌شوند فرد دنیا را مکانی تهدیدآمیز، غیرقابل‌پیش‌بینی و پرخطر تجربه کند؛ تجربه‌ای که به‌نوبه خود دائما سیستم عصبی را در وضعیت آماده‌باش و اضطراب نگه می‌دارد.