اختلال دوقطبی یکی از پیچیدهترین و چالشبرانگیزترین اختلالات روانی است که نهتنها بر فرد مبتلا، بلکه بر خانواده، جامعه و سیستم درمانی نیز تأثیرات گستردهای دارد. این اختلال که به تغییرات شدید خلقی از افسردگی تا شیدایی یا نیمهشیدایی منجر میشود، نیازمند تشخیص دقیق، ارزیابی همهجانبه و مداخلات درمانی موثر است. رواندرمانی، بهعنوان یکی از ستونهای اساسی مدیریت این اختلال، میتواند نقشی کلیدی در کاهش علائم، بهبود کیفیت زندگی و افزایش کارکرد فردی و اجتماعی مبتلایان ایفا کند. کتاب حاضر با هدف ارائهی رویکردهای نوین رواندرمانی در درمان اختلال دوقطبی تدوین شده است و تلاش میکند تا دانش نظری و عملی متخصصان سلامت روان را در این زمینه گسترش دهد. اختلال دوقطبی دارای زیرگونههای متفاوتی است که از دوقطبی نوع یک و نوع دو گرفته تا اختلال سیکلوتایمیک و دیگر انواع نامشخص را دربر میگیرد. هریک از این انواع ویژگیهای خاص خود را دارند و به تبع آن، نیازمند رویکردهای درمانی متفاوتی هستند. تشخیص دقیق این اختلال، چالشهای بسیاری را برای متخصصان ایجاد میکند، چرا که علائم آن ممکن است با اختلالات دیگری همچون افسردگی اساسی، اختلال شخصیت مرزی و حتی برخی اختلالات اضطرابی اشتباه گرفته شود. ازاینرو، ارزیابی صحیح و جامع، از اولین و مهمترین مراحل در مسیر درمان است. این کتاب به ارائهی اصولی برای تشخیص و ارزیابی بالینی پرداخته و ابزارهای استانداردی را که در این زمینه مورد استفاده قرار میگیرند، معرفی میکند.
رویکردهای درمانی برای مدیریت اختلال دوقطبی در سالهای اخیر تحول قابلتوجهی داشتهاند. از گذشته، درمان دارویی بهعنوان روش اصلی کنترل نوسانات خلقی مورد استفاده قرار میگرفت، اما پژوهشهای اخیر نشان دادهاند که مداخلات روانشناختی نیز نقش مهمی در بهبود وضعیت بیماران دارند. درمانهای شناختی-رفتاری، رفتاردرمانی دیالکتیکی، رواندرمانی بینفردی و اجتماعی، و درمانهای مبتنی بر پذیرش و تعهد از جمله مهمترین رویکردهایی هستند که بهطور موثری در کنار دارودرمانی مورد استفاده قرار گرفتهاند. این کتاب با بررسی مبانی نظری هر یک از این روشها، کاربردهای بالینی آنها را در مدیریت علائم، پیشگیری از عود و بهبود عملکرد بیماران مورد بحث قرار میدهد.
سمانه اسکندری ، متولد 1361، کارشناس ارشد روانشناسی عمومی ، مشاور و زوج درمانگر است.