این، کتابی است در حوزه فلسفه تعلیم و تربیت و معرفی کننده یک نظریه تربیتی است. کتاب، ابتدا به بررسی جایگاه نظریةتربیتیاسلامی -به عنوان پیونددهندة نظر و عمل تربیتی- میپردازد و بر این رابطه تأکید میکند؛ سپس با توجه به ویژگیها و ابعاد گوناگون ساخت یک نظریة اساسی، به سوی معرفی یک نظریۀ تربیتی گام بر میدارد. بر مفهوم محوری عقل و نمود یا حاصل عمل آن یعنی تعقل تأکید میکند؛ به تبیین عملکرد عقل و -به تبع آن- معنا و جایگاه تعقل در اسلام و سپس برای برقراری ارتباطی معنادار میان تعقل و تربیت اسلامی از طریق به¬کارگیری روش عقلانی تلاش میکند و از این رهگذر به سوی مفهوم تربیت عقلانی بصیرتگرا به حرکت در می آید. معنا، هدف و روش تربیت عقلانی را -که هدف آن پرورش توان تعقل و ایجاد، حفظ و توسعة بصیرت مبتنی بر تکیه بر روش عقلانی است- معرفی میکند.