بودجهریزی و برنامهریزی در ترکیه؛ از خزانهداری سلطان تا برنامهریزی مدرن
چگونه نظام مالی امپراتوری عثمانی، که دخلوخرج حکومت در آن با سازوکارهای سنتی خزانهداری و تأیید سلطان اداره میشد، در گذر زمان به نظامی مدرن مبتنی بر برنامههای توسعه، نهادهای تخصصی و بودجهریزی مبتنی بر عملکرد تبدیل شد؟
کتاب «بودجهریزی و برنامهریزی در ترکیه؛ از خزانهداری سلطان تا برنامهریزی مدرن» نوشته رحیم تقیزاده، روایت تحول چندصدساله نظام مالی، بودجهای و برنامهریزی ترکیه است. نویسنده داستان این تحول را از روزگار عثمانی و دفاتر مالی مبتنی بر خط و زبان سیاق آغاز میکند و گامبهگام به دوره اصلاحات، شکلگیری جمهوری ترکیه و پیدایش نظام نوین برنامهریزی و بودجهریزی میرسد.
کتاب تنها به تاریخ بودجه نمیپردازد؛ ساختار حکمرانی برنامهریزی در ترکیه، برنامههای پنجساله توسعه، نهادهای مسئول تهیه و نظارت بر بودجه، تحولات بودجهریزی مبتنی بر برنامه و عملکرد و چالشهای اجرای این نظام نیز در آن بررسی شده است. به این ترتیب، خواننده تصویری نسبتا جامع از مسیری به دست میآورد که ترکیه برای گذار از شیوههای سنتی اداره مالیه عمومی به سازوکارهای مدرن برنامهریزی و مدیریت بودجه طی کرده است.
وجه متمایز کتاب، نگاه تطبیقی آن به تجربه ایران و ترکیه است. نویسنده با توجه به پیوندهای تاریخی دو کشور، در پایان میکوشد از موفقیتها و کاستیهای تجربه ترکیه، درسهایی برای اصلاح نظام برنامهریزی، بودجهریزی و مدیریت مالیه عمومی در ایران استخراج کند. از این رو، این اثر برای علاقهمندان به اقتصاد، تاریخ اقتصادی، بودجهریزی، برنامهریزی توسعه، مدیریت دولتی و سیاستگذاری عمومی کتابی خواندنی و قابلاستفاده است.