در جهان معاصر، مطالعه دیگر صرفا «خواندن متن» نیست؛ بلکه فرایندی پیچیده، چندلایه و نظاممند از پردازش اطلاعات، ساخت معنا، سازماندهی شناختی، نظارت فراشناختی و تنظیم انگیزشی است. تحولات فناورانه، گسترش انفجاری اطلاعات، تغییر الگوهای یادگیری، و ظهور محیطهای دیجیتال موجب شدهاند که مهارتهای مطالعه به عنوان یکی از بنیادیترین شایستگیهای قرن بیستویکم بازتعریف شوند. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در چارچوب ارزیابی بینالمللی دانشآموزان (PISA) سواد خواندن را نه صرفا توانایی رمزگشایی متن، بلکه «توانایی درک، استفاده، ارزیابی و تأمل بر متون برای دستیابی به اهداف فردی و اجتماعی» تعریف میکند. این تعریف نشان میدهد که مطالعه، مهارتی تحولی، پویا و عمیقا وابسته به بافت اجتماعی شناختی است.
با وجود اهمیت بنیادین مطالعه، نظامهای آموزشی در بسیاری از کشورها از جمله جوامع در حال توسعه فاقد یک چارچوب جامع و سطحبندیشده برای آموزش، سنجش و استانداردسازی مهارتهای مطالعه از مدرسه تا دانشگاه هستند. در عمل، آموزش مطالعه اغلب به آموزش خواندن در سالهای ابتدایی محدود میشود و پس از آن فرض بر این است که دانشآموزان و دانشجویان به طور خودکار مهارتهای لازم برای مواجهه با متون پیچیده را کسب میکنند. پژوهشهای علوم شناختی نشان میدهد که چنین فرضی نادرست است؛ مهارت مطالعه نیازمند آموزش صریح، تمرین هدایتشده و بازخورد نظاممند در طول کل مسیر تحصیلی است.
کتاب حاضر با عنوان «نظام جامع مهارتهای مطالعه از مدرسه تا دانشگاه» تلاشی است برای طراحی یک چارچوب علمی، تحولی و استاندارد برای آموزش، توسعه و ارزیابی مهارتهای مطالعه در تمامی سطوح آموزشی.
مهدی علیزاده جلگه پور نویسنده ایرانی متولد سال 1352 میباشد.