با مروری اجمالی بر گفتهها و نوشتههای کسانی که به نحوی از علم دینی دفاع کرده یا به مخالفت با آن برخاستهاند، به نگرشها و دیدگاههای متنوعی در این باب برمیخوریم که میتوان آنها را در پنج دسته قرار داد: 1) علم دینی نه امکان دارد و نه مطلوب است، 2) علم دینی امکان دارد ولی مطلوب نیست، 3) علم دینی امکان دارد و مطلوب است، 4) علم دینی امکان دارد و ضروری است و 5) علم غیردینی ممکن نیست.
از نظر نگارندۀ این کتاب، علم دینی، نهتنها ممکن و مطلوب است، بلکه بر عالمان مسلمان حتمی و ضروری است که به تولید و ارائه آن، بهخصوص در قالب «علوم انسانی اسلامی» همت گمارند و این نیاز حیاتی جامعۀ اسلامی را برآورده سازند. از سوی دیگر، برای تحقق این امر، تمهیداتی لازم است که مهمترین آنها تبیین مبانی و منابع علوم مذکور است. مباحث این کتاب، به همین منظور سامان یافته است.