کتاب باغ

«باغ» مجموعه ذاستانی نوشته‌ی «پرویز دوایی» و شامل شانزده داستان کوتاه است که در عین پیوستگی؛ مستقل از یکدیگر هستند. پرویز دوایی را بیشتر به عنوان منتقد فیلم می‌شناسیم. او سال۱۳۵۳، در مجله‌ی سیاه و سپید (مجله‌ای که او سال‌ها در صفحه‌ی آخر آن نقد فیلم می‌نوشت) مطللبی با عنوان «خداحافظ رفقا» نوشت و سپس برای گذراندن یک دوره‌ی آموزشی به چکسلواکی رفت. از آن زمان دوایی در شهر پراگ ساکن شده و دیگر مقاله‌ی مطبوعاتی ننوشته است. دوایی از سالی که به پراگ رفته، با حافظه‌ای روشن و دقیق، خاطرات کودکی‌اش را در قالب داستان نوشته است. این خاطرات نه فقط نوستالژی کودکی،‌ بلکه نوستالژی تهران قدیم را هم دارند، که گاهی هم به صورت بهاریه منتشر ‌شده‌اند. «بهاریه‌‌نویسی» را خود دوایی در مطبوعات ایران باب کرده است.
«باغ» شاید یکی از نوستالژیک‌ترین داستان‌های کوتاه‌ تاریخ ادبیات معاصر ایران باشد. این مجموعه داستان به تشویق و پیشنهاد زنده‌یاد کریم امامی؛ دوست نزدیک دوایی در سال 1360 برای چاپ به ناشری به نام «زمینه» سپرده شد. کریم امامی در مقدمه‌ی چاپ دوم کتاب که در سال 1377 نشر نیلوفر آن را منتشر کرده، در مورد چاپ اول آن می‌نویسد: «...هرچند ناقدان توجه‌ای به این کتاب نکردند اما استقبال خوانندگان عادی و سینمادوستان جوان از کتاب بی‌نظیر بود به طوری‌که... حتی یک نسخه از کتاب در انبار ناشرها و کتابفروشی‌ها یافت نمی‌شد. هرکجا بود علاقه‌مندان و جوانان کاویده و خریده بودند.»
دوایی در این مجموعه با بازگشت به گذشته، خاطرات کودکی و نوجوانی خود را با زبانی ساده و روان روایت می‌کند. طوری که مخاطب با خواندن اولین سطرهای هرداستان با نویسنده همگام می‌شود و تا پایان قصه نویسنده را همراهی می‌کند. این مجموعه داستان نقبی است به عشق‌های معصومانه قدیم و رفاقت‌های صمیمی و بی‌شیله پیله‌ای که در نوجوانی اکثر آدم‌ها رخ می‌دهد. دوایی خواننده را به تهران دهه‎‌ی سی و چهل می‌برد، تهرانی که در آن خبری از برج و آسمان‌خراش و بزرگراه و اتوبان و پل‌ها و گذرگاه‌های هوایی نیست. تهرانی که دوایی در مجموعه باغ توصیف می‌کند پر از کوچه باغ و نهر و درخت‌های چنار و بیدمشک و دیوارهای مملو از گل‌های پیچک و یاس و رز و اقاقیاست. نثر دوایی آمیخته‌ای از تصاویر سینمایی و ادبیات است و ردپای سینما در همه‌ی داستان‌های این کتاب دیده می‌شود؛ تصاویری جاندار که داستان را برای مخاطب ملموس می‌کند.
«دیگ به سر»، «باغ»، «راهزنان کوچه دلگشا»، «سه پر سیمرغ»، «ایستگاه گل عنابی»، «شب مراد»، «شرم»، «یک تکه آینه»، «آلمانی»، «امیر»، «شیش، شیش، شیشه شکست»، «سلطان جنگل»، «سرود»، «پشتک» و ... عناوین برخی از داستان‌های این مجموعه هستند.
«باغ» برای علاقمندان به داستان‌های نوستالژیک و نثر و زبان دوایی جذاب و خواندنی است.