کتاب دختر نارنج و ترنج

«دختر نارنج و ترنج» از مجموعه‌ی «قصه‌هایی از ادبیات شفاهی ایران» است. در این مجموعه۱۰ قصه از میان ۲۰۰ قصه‌ی پیشنهادی انتخاب و به زبان امروزی و ساده بازنویسی شده‌اند. نویسندگان کودک و نوجوان این بازنویسی‌ها را انجام داده‌اند. قصه‌ی عامیانه و شفاهی «دختر نارنج و ترنج» را اسدالله شعبانی بازنویسی کرده است. منبع پنج کتاب این مجموعه از جمله کتاب «دختر نارنج و ترنج» کتاب قصه‌های صبحی است. تصویرهای زیبای این مجموعه نیز کار تصویرگران مختلف با سبک‌ها و تکنیک‌های گوناگون است که همراه با متن روایت داستان را پیش می‌برند.
ادبیات شفاهی، به‌ویژه افسانه‌های جن و پری، از جنبه‌های مختلفی مثل مردم‌شناسی، زبان‌شناسی و قصه‌پژوهی مورد توجه هستند، اما پدر و مادرها، مربیان و مروجان کتاب‌خوانی بیشتر به تاثیر این‌افسانه‌ها بر کودکان توجه دارند. به این‌ترتیب مساله بازنویسی قصه‌ها و افسانه‌ها قدیمی برای بچه‌ها به دقت و وسواس زیاد نیاز دارد. علاوه بر زبان ساده باید به نکات اخلاقی و تربیتی این داستان‌ها نیز توجه شود.
پادشاهی فرزندی ندارد. او نذر می‌کند که اگر خدا پسری به او بدهد؛ یک حوض پر از عسل و یک حوض پر از روغن می‌کند تا مردم فقیر و بیچاره بیایند و ببرند و بخورند. کمی بعد پادشاه به آرزویش می‌رسد و صاحب پسری می‌شود. پادشاه خیلی خوشحال می‌شود. وقتی پسر به هیجده سالگی می‌رسد. یک روز که از جلوی پادشاه رد می‌شود، پادشاه یک‌دفعه یادش می‌ا‌فتد که پسر را با نذر و نیاز از خدا گرفته، اما نذرش را ادا نکرده است. فوری فرمان می‌دهد در بیرون قصر سلطنتی دو تا حوض بزرگ یکی پر از عسل و یکی را پر از روغن بکنند تا هر که می‌خواهد بیاید و بردارد. فقرا دسته‌دسته با کاسه و کوزه می‌آیند و عسل و روغن می‌بردند. در این بین پیرزنی قوزی با یک کاسه می‌آید تا او هم عسل و روغن ببرد. وقتی که پیرزن سر حوض رغن است، پسر پادشاه از ایوان او را می‌بیند، از سر و شکل پیرزن خنده‌اش می‌گیرد با تیر و کمان دستی، سنگی به طرف پیرزن می‌اندازد. سنگ به کاسه‌ی پیرزن می‌خورد و کاسه می‌شکند و روغن‌ها می‌ریزد. پیرزن سرش را بلند می‌کند و پسر پادشاه را می‌بیند. پیرزن به او می‌گوید: نفرینت نمی‌کنم چون یکی یک‌دانه‌ی پادشاهی، اما برو که عاشق دختر نارنج و ترنج بشوی! پسر پادشاه می‌آید و از مادرش می‌پرسد: «مادر! دختر نارنج و ترنج کدام است؟» مادر پاسخ می‌دهد: «می‌گویند در بیرون شهر در بالای کوه یک باغی هست که در آن باغ خوشگل‌ترین دخترها در نارنج و ترنج آن‌جا هستند. ولی تا حالا هرکس به هوای آن‌ها آن‌جا رفته سالم برنگشته.»
پادشاه و همسرش نمی‌توانند مانع رفتن پسر بشوند. بالاخره او با یک اسب راهوار و لوازم سفر راه می‌افتد و... برای این‌که بفهمید پسر پادشاه به دختر نارنج و ترنج می‌رسد یا نه و چه اتفاقاتی می‌افتد باید کتاب را تا انتها بخوانید.
«دختر نارنج و ترنج» قصه‌ای جذاب و پر از شگفتی است که کودکان از آن لذت می‌برند.