«دههی هشتاد؛ داستان کوتاه ایرانی» جلد سوم از مجموعهی «هشتاد سال داستاننویسی ایران» به انتخاب و بررسی حسن میرعابدینی است. این کتاب نگاهی به داستاننویسی مدرن در ایران میاندازد و به دههی ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ میپردازد. در دو جلد قبلی مجموعهی «هشتاد سال داستان کوتاه ایرانی» داستان ایرانی از سال ۱۳۰۰ شمسی آغاز میشود و تا ابتدای دهه هشتاد ادامه پیدا میکند. داستانها با مقدمه و موخره و همراه با معرفی نویسنده و ویژگیهای شاخص داستان و نوع نگاه نویسنده است؛ یادداشتهایی موجز اما کامل که تمام اطلاعات مورد نیاز مخاطب را در اختیار او میگذارد. در این کتاب 25 داستان از 25 نویسندهی مطرح معاصر، از میان بهترین داستانهایی که طی این دهه در کتابها و نشریههای ادبی آمده، انتخاب شده که نشانگر دوره و نوع ادبی داستان کوتاه امروز ایران است. آشنایی مختصر با زندگی و شیوهی ادبی هر نویسنده، همراه با تحلیل و بررسی کوتاه هر داستان، از ویژگیهای مهم این کتاب است. کتابی مقدمهای دارد که در بخشی از آن میرعابدینی مینویسد: «هر منتخب داستانی حاصل کنجکاوی و ذوق سلیقهای خاص است. این آنتولوزی از داستان ایرنی دههی هشتاد نیز حاصل پسند گردآورنده از داستان کوتاه و در عین حال معرف موجودی ادبی ماست.» میرعابدینی دو ملاک را برای انتخاب داستانها در نظر داشته است یکی اینکه داستان منتخب دستاوری هنری به شمار آید و از نظر زبان و صناعت و مضمون داستان ایرانی را گامی به پیش برده باشد و دیگر اینکه انتخابها متنوع باشد و تصویری از حرکت داستان کوتاه دههی اخیر به دست دهد. بعد از مقدمه نیز مطلبی با عنوان «داستان کوتاه ایرانی در سه نما» به قلم میرعابدینی آمده که در آن به داستان کوتاه بهطور کلی و داستان کوتاه ایرانی بهطور خاص پرداخته است. در این مطلب او داستان کوتاه ایرانی را به سه دوره تقسیم میکند. دورهی اول؛ نقل ماجرا و بازآفرینی واقعیت. دوره دوم؛ نمایش دادن ماجرا به جای نقل آن، جستجوی واقعیت و مبارزه با اقتدار راوی. دورهی سوم؛ پژوهش در واقعیت و زبان، مبارزه با اقتدار واقعیت به صورت جستجوی واقعیت و شناخت، که محل تردید است. داستانها الفبایی و براساس نام خانوادگی نویسنده مرتب شدهاند؛ داستان اول از فرخنده آقایی و داستان آخر از فریبا وفی است. داستانهای «آشغال از حامد حبیبی»، «رعنا وقتی که خواب است از رضا زنگیآبادی»، «باغ اناری از محمد شریفی نعمتآباد»، «تیلهی آبی از محمدرضا صفدری»، «میگوید آب، میگویی آب، میگویم آب از محمد کشاورز» از داستانهای درخشان این کتاب و البته دههی هشتاد داستان کوتاه ایرانی هستند. «دههی هشتاد؛ داستان کوتاه ایرانی» تصویری جامع از روند داستاننویسی ایران در این دهه به علاقمندان داستان کوتاه ایرانی ارائه میدهد.
درباره حسن میرعابدینی
حسن میرعابدینی (زادهٔ ۱۳۳۲) نویسنده، استاد دانشگاه، پژوهشگر و منتقد ادبی معاصر ایران است. او از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ در دانشگاه زنجان و در ۱۳۹۲ در مؤسسهٔ آموزش عالی حافظ شیراز ادبیات معاصر تدریس کردهاست.