کتاب داستان قنات

«داستان قنات» نوشته‌ی محمدرضا افضلی به اهمیت حفظ منابع آب زیرزمینی و همچنین حفظ و اهمیت قنات‌های به جامانده از صدها سال قبل می‌پردازد. این کتاب در قالبی داستانی روایت می‌شود و مناسب مخاطبان کودک و نوجوان است.
کاوه شخصیت اصلی داستان، پسر نوجوانی است که همراه پدرش، برای دیدن پدربزرگ و مادربزرگ به شمس‌آباد می‌رود. او در طول مسیر با دیدن بیابان خشک و تپه‌های شنی، همه‌ی نقشه‌هایی که برای بازی و تفریح در باغ پدربزرگ کشیده بود نقش بر آب می‌بیند، چون جز بیابان‌های خشک و بی‌علف چیزی نمی‌بیند. او از پدرش می‌پرسد، چرا پدربزرگ چنین جای خشکی را برای زندگی انتخاب کرده است، پدرش می‌گوید روستای پدربزرگ سرسبز و پر آب است و باغ پدربزرگ نیز پر از درخت میوه. کاوه این حرف را باور نمی‌کند و با تعجب به پدرش می‌گوید؛ پدربزرگ وسط این بیابان خشک، آب از کجا می‌آورد و بدون آب مگر می‌شود باغی پر از درختان میوه داشت؟ وقتی که آن‌ها به شمس‌آباد می‌رسند. کاوه متوجه می‌شود که آن‌چه پدرش گفته حقیقت دارد؛ روستای پدربزرگ سرسبز است و باغ پدربزرگ پر از میوه و آب و خنک و گوارایی هم در روستا جریان دارد. آبی که سرچشمه‌ی آن قنات روستاست.
حفر قنات روش باستانی ایرانیان برای بهره‌برداری از آب است. در طول داستان کاوه با قنات و چگونگی حفر آن آشنا می‌شود. «داستان قنات»، داستان سخت‌کوشی پدران ما در مناطق خشک و کویری است و این‌که چگونه آن‌ها با حفر قنات آب را از فرسنگ‌ دورتر جاری و به محل زندگی و کارشان می‌آورنده‌اند. آن‌ها با روش‌هایی ساده اما هوشمندانه به درستی از منابع آب استفاده می‌کرده‌اند و زندگی‌شان را با قناعت پیش می‌برده‌اند. در واقع قنات هیچ‌وقت به مردم آب اضافی و بارش سال بعد را نمی‌دهد و فقط آبی را به زمین و کشاورز می‌دهد که طی سال گذشته ذخیره کرده است.
محمدرضا افضلی درباره‌ی این کتاب می‌گوید: من زاده‌ی کوچه‌ای به نام کاریز در مشهد هستم که اسم آن برگرفته از کاریزی در آن منطقه بود. این موضوع باعث علاقه‌ی من به قنات شد و سال‌ها براساس خاطرات خود از بازدید قنات‌های مختلف، کتابی برای گروه سنی کودکان و نوجوان با عنوان «قنات مظهر روشنایی» نوشتم. در ویرایش‌های بعدی کتاب بر آن شدم تا با ساده کردن متن و تصویر، کتابی با عنوان «داستان قنات» را از دل کتاب «قنات مظهر روشنایی» برای درک بهتر کودکان و نوجوان به چاپ برسانم.
«داستان قنات» در قالب داستانی ساده و صمیمانه، مخاطبان کودک و نوجوان را با جزییات طراحی و احداث و اهمیت قنات آشنا می‌کند.