کتاب شهرهای پایدار برای سیاره ای کوچک

اگر تا به حال از ترافیک سنگین شهری خسته شده‌اید، یا در پیاده‌روهای تنگ یک منطقه مسکونی قدم زده‌اید و حس کرده‌اید شهری که در آن زندگی می‌کنید بیش از آنکه برای شما ساخته شده باشد، برای ماشین‌ها و برج‌های تجاری ساخته شده، کتاب «شهرهای پایدار برای سیاره ای کوچک» نوشته لرد راجرز، دقیقا برای شماست. این کتاب در اصل مجموعه سخنرانی‌های معروف او در سال ۱۹۹۵ است که با رشد روزافزون جمعیت شهرنشین و بحران تغییر اقلیم، امروز از همیشه ضروری‌تر به نظر می‌رسد. راجرز در آغاز نشان می‌دهد‌ شهرهای مدرن تا چه اندازه برای سیاره زمین خطرناک شده‌اند. از خلیج توکیو که انباشته از زباله‌های صنعتی است، تا ترافیک و آلودگی هوای لندن که هزینه‌های سنگینی بر سلامت شهروندان تحمیل می‌کند. به باور او ریشه این بحران در ارزش‌های غلطی مثل مصرف‌گرایی افراطی، فردگرایی و سلطه بی‌چون‌وچرای ماشین شخصی بر طراحی شهری نهفته است. اما راجرز صرفا به فهرست‌کردن مشکلات بسنده نمی‌کند و یک راهکار عملی و منسجم ارائه می‌کند. او شهروندان و برنامه‌ریزان را به سمت «شهر فشرده و چندعملکردی» فرا می‌خواند. شهری که در آن محل کار، فروشگاه‌ها و فضاهای تفریحی در محله‌های قابل‌پیاده‌روی کنار هم قرار دارند و مردم مجبور نیستند برای هر کاری کیلومترها با ماشین شخصی برانند. یکی از بخش‌های کتاب، تأکید راجرز بر نقش حمل‌ونقل عمومی و فضاهای مشترک در بازسازی روابط اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی است. او با مطرح‌کردن مفهوم «فضای ذهنی باز»، مکان‌هایی مثل بازارهای محلی، کافه‌های پیاده‌رو و پارک‌های امن را مثال می‌زند که می‌توانند به قطب‌های اصلی ارتباط بین همسایگان و کاهش تنش‌های اجتماعی تبدیل شوند. به عقیده راجرز، وقتی شهری به‌جای ماشین، مردم را در اولویت قرار می‌دهد، نه‌تنها آلودگی کمتر و هوای تمیزتری دارد، بلکه افراد آن جامعه هم شاداب‌تر و همدل‌تر می‌شوند. راجرز ‌به واقعیت نزدیک می‌شود و از نمونه پروژه‌های موفقی که خودش در نقاط مختلف جهان طراحی کرده استفاده می‌کند تا نشان بدهد «شهر فشرده و انسان‌محور» شدنی است. این اثر از تصمیم‌گیران و معماران گرفته تا یک دانشجوی علاقه‌مند به محیط زیست، چراغ روشنی در مسیر خلق شهرهایی‌ است که نفس‌کشیدن در آن‌ها لذت‌بخش باشد.