کتاب هزار و یک شب (2 جلدی)

«هزار و یک شب (2 جلدی) خراسانی بزنجردی ترجمه‌ی هنریه» قدیمی‌ترین نسخه‌ی فارسی هزار و یک‌شب است که مهدی گنجوی، داستان‌نویس و پژوهشگر کرمانی ساکن کانادا، آن را ویرایش کرده و میثم علیپور، رمان‌نویس، در این پروژه با او همکاری کرده است. آن‌ها قبل از چاپ، دو سال و نیم روی ویرایش انتقادی قدیمی‌ترین ترجمه‌ی فارسی هزار و یک شب (ترجمه هنریه، به قلم محمد باقر خراسانی بزنجردی) کار کرده‌اند. ویرایش انتقادی آن‌ها براساس دو نسخه‌ی موجود از آن در کتابخانه‌های بادلین و هاروارد انجام شده است. این ترجمه بیست‌و‌نه سال قبل از ترجمه‌ی عبداللطیف طسوجی و در حیدرآباد دکن به انجام رسیده است. این ترجمه فارسی از «هزار و یک شب» توسط محمد باقر خراسانی بزنجردی در دهه‌ی چهارم زندگی‌اش در حیدرآباد هند و به درخواست هنری رسل (۱۷۸۳-۱۸۵۲) نماینده کمپانی هند شرقی در حیدرآباد، ترجمه و با عنوان «ترجمه‌ی هنریه» به وی تقدیم شده است.
هزار و یک شب (الف لیله و لیله) داستانی به نقل از پادشاهی، با عنوان شهریار (پادشاه) و روایتگر آن شهرزاد (دختر وزیر) است. اکثر ماجراهای آن در بغداد و ایران باستان می‌گذرد و داستان‌های آن را از ریشه ایرانی و برگردانی از «هزارافسان» دانسته‌اند. بهرام بیضایی اصلیت هزار و یک شب را ایرانی دانسته و گفته است: «هزار و یک شب اصلیتی ایرانی دارد چرا که داستان اصلی یا داستان بنیادین آن ایرانی است و آن قصه‌ی خود شهرزاد است.» به‌گفته‌ی علی‌اصغر حکمت این کتاب پیش از دوره هخامنشی در هند به وجود آمده و قبل از حمله اسکندر، به فارسی (احتمالا فارسی باستان) ترجمه شده و در قرن سوم هجری بعد از حمله اعراب به ایران زمانی که بغداد مرکز علم و ادب بود از پهلوی به عربی برگردانده شده‌ است. اصل پهلوی کتاب را زمانی که به عربی ترجمه شد از بین بردند. نام ایرانی آن هزار افسان است و وقتی به عربی ترجمه شده، نخست الف خرافه و سپس الف لیله خوانده شده، و چنان‌که حکمت می‌گوید در زمان خلفای فاطمی مصر به صورت الف لیله‌ی و لیله (هزار شب و یک شب) درآمده‌ است.
اولریخ مارزولف در مقاله‌ی خود «شب‌های فارسی؛ ارتباط بین شب‌های عربی و فرهنگ ایران» به چهار نسخه‌ی بررسی نشده موجود از هزار و یک شب در مدینه، تهران، برلین و هند اشاره کرده و در نتیجه احتمال ترجمه‌های بررسی‌نشده قدیمی‌تر از ترجمه طسوجی را به میان ‌آورده است. مهدی گنجوی درباره نسخه‌ی ترجمه هنریه، به قلم محمد باقر خراسانی بزنجردی مقاله‌ای نوشته است که در آن می‌گوید: «تا چندی پیش فرض بر این بود که قدیمی‌ترین ترجمه موجود به فارسی از کتاب «الف لیله و لیله» توسط عبدالطیف طسوجی (همراه با اشعاری از میرزا سروش) در ۱۲۵۹ هجری قمری/ ۱۲۲۲ هجری شمسی/ ۱۸۴۳ میلادی و به درخواست شاهزاده بهمن میرزا، پسر چهارم عباس میرزا، (۱۸۱۰ـ۱۸۸۴) در دوره محمدشاه قاجار انجام شده است. این فرض تقریبا در جمله‌ی آثار تحقیقی فارسی و انگلیسی تکرار شده است. با این حال بررسی دو نسخه‌ی دیگر از این کتاب، که مورد توجه مارزولف نیز قرار نگرفته بودند، تبار قدیمی‌تر و ریشه حمایتی و دلایل تولید ترجمه متفاوتی را برای قدیمی‌ترین ترجمه در دست از «هزار و یک شب» به دست می‌دهد.»
کتاب «هزار و یک شب خراسانی بزنجردی ترجمه‌ی هنریه» در دو جلد و در مجموع در ۷۶۰ صفحه منتشر شده است که برای علاقمندان به داستان‌های هزار و یک شب و همچنین پژوهش‌گران ادبی خواندنی و قابل تامل است.