کتاب مارکو پلو که بود؟

«مارکوپولو که بود؟» نوشته‌ی جوان هولاب به زندگی مارکوپولو تاجر ماجراجوی ونیزی قرن سیزدهم و چهاردهم میلادی می‌پردازد که به‌سبب جهان‌گردی‌هایش و داستان‌هایی که از سفرهای خود ‌نوشت، مشهور است.
مارکوپولو سال 1254 میلادی در شهر ونیز ایتالیا و در خانواده‌ای ثروتمند از بازرگانان آن دوره به دنیا آمد. بخش زیادی از دوران کودکی او در خانواده‌ای دیگر و به‌دور از والدینش سپری شد. از آن‌جایی که مارکوپولو مادرش را در جوانی از دست داد، بیشتر این دوران را در کنار پدر و عموی خود، نیکولو و مافئو پولو که از تاجران موفق جواهر بودند، در آسیا گذراند. این دو برادر طی سفرهای تجاری خود، به چین رسیدند و در آن‌جا به هیئت دیپلماتیک دربار کوبلای خان ملحق شدند. کوبلای خان درواقع نوه‌ی چنگیزخان مغول و پنجمین امپراتور بزرگ مغول‌ها بود. آن‌ها در سال 1271 میلادی یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های جهان را تشکیل دادند و برای مردمانی که در دل مرزهای امپراتوری روم زیسته بودند، تبدیل به رازی بزرگ شده بودند. در سال 1269 میلادی پدر و عموی مارکوپولو به ونیز بازگشتند، اما بلافاصله برای بازگشت به چین برنامه ریختند. مارکوپولوی هفده‌ساله در کنار پدر و عمویش، رهسپار آسیا شد. سفر آن‌ها از مسیر خشکی طی شد. آن‌ها مجبور بودند از مکان‌های صعب‌العبور بسیاری گذر کنند، اما با تمام این دشواری‌ها، مارکوپولو از ماجراجویی لذت می‌برد. پولوها سرانجام پس از چهار سال، به شانگدوی چین، پایتخت و کاخ کوبلای خان رسیدند. مارکوپولو در جریان سفرهای خود، نه‌تنها اطلاعات بسیاری درباره‌ی امپراتوری مغول به‌دست آورد، بلکه شگفتی‌های فراوانی را نیز از نظر گذراند. با وجود این‌که پولوها تصمیم داشتند تنها چند سالی را در دربار کوبلای‌خان اقامت کنند، اما نهایتا هفده سال در آن‌جا ماندگار شدند. آن‌ها سرانجام در سال 1295وارد زادگاه‌شان ونیز شدند. زمانی‌که پس از گذشت بیست‌وچهار سال، مارکوپولو به همراه پدر و عمویش به ونیز بازگشتند، چون لباس مغول‌ها را به تن داشتند و ظاهر و لهجه‌شان در طی این سالیان تغییر کرده بود، حتی نزدیکان و آشنایان هم آن‌ها را نشناختند.
مارکوپولو هر آن‌چه می‌دید از آداب و رسوم و مکان‌ها یادداشت می‌کرد و بعدها کتابی از سفرهایش نوشت که الهام بخش بسیاری از اروپاییان برای سفر به آسیا شد. از او به عنوان معروف‌ترین جهانگرد اروپا و جهان یاد می‌شود. ماجراجویی‌های مارکوپولو منجر به آغاز سفر مردم اروپا به نقاط مختلف جهان و رقم خوردن عصر اکتشاف و کاوش در طی قرن‌های پانزدهم تا هفدهم میلادی شد. اتفاقی که تأثیر بسیاری بر توسعه‌ی نقشه‌نگاری در اروپا داشت. کریستف کلمب، چنان تحت تأثیر مارکوپولو قرار گرفته بود که تصمیم گرفت خودش رهسپار شرق دور شود تا این شگفتی‌ها را از نزدیک ببیند.
«مارکوپولو که بود؟» کتابی جذاب و خواندنی است که مخاطبان نوجوان را به سفری دور و دراز می‌برد و آن‌ها با تاریخ و فرهنگ سرزمین‌های مختلف آشنا و آن‌ها تشویق به سفر و تجربه‌های تازه می‌کند.