کتاب تصنیف عمو انور

کتاب «تصنیف عمو انور: پژواک‌های آلبانی کمونیستی» نوشته‌ی مارگو ریمر، نویسنده و روزنامه‌نگار لهستانی، متولد 1985 ورشو، است. ریمر نخستین‌بار از طریق دوستانش در رومانی با آلبانی، کشوری که آن‌ها آن را «یک سرزمین، اندکی عجیب و اندکی پوچ» توصیف می‌کردند، آشنا شد و از سال ۲۰۱۳ سفرهایش به آنجا را برای گردآوری روایت‌های شفاهی آغاز کرد؛ او سرانجام در سال ۲۰۱۵ به‌طور دائم به آلبانی نقل مکان کرد و در پنج سال، با افراد زیادی گفت‌وگو کرد که حاصل روایت‌های آنان کتابی است که پیش روی شما قرار گرفته. عنوان فارسی کتاب، «تصنیف عمو انور»، به لقب تبلیغاتی‌ای اشاره دارد که رژیم انور خوجه، دیکتاتور آلبانی از ۱۹۴۴ تا ۱۹۸۵، برای خود ساخته بود: خوجه می‌کوشید خود را در قامت «عمو انور»ی مهربان معرفی کند، تصویری که با واقعیت خشن حکومتش در تضاد کامل بود. این کتاب، با زبانی ادبی، روان و مجذوب‌کننده چهار دهه دیکتاتوری انور خوجه را روایت می‌کند. راویان از زندان، اردوگاه‌های کار اجباری، و شبکه گسترده جاسوسی «سیگورمی» (پلیس مخفی آلبانی) سخن می‌گویند (بخشی از متن کتاب در پشت جلد آمده است که می‌توانید از آنجا سبک نوشتاری کتاب را بهتر متوجه شوید). راویان از اقشار مختلف جامعه‌اند: کودکان، کارگران، کشاورزان، کفاشان و... . همچنین توجه به تأثیرات روانی این خشونت‌ها، از ویژگی‌های قابل توجه کتاب است، مانند خودکشی‌های گسترده‌ی زندانیان سیاسی. به‌طور کلی، یکی از دلایل اهمیت این کتاب، خلأ اطلاعاتی‌ای است که پس از فروپاشی رژیم در سال ۱۹۹۱ باقی ماند: آلبانی هرگز حسابرسی درستی با گذشته‌ی کمونیستی خود نداشت و طبق نظرسنجی سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) در سال ۲۰۱۶، هنوز ۴۲ درصد از آلبانیایی‌ها خوجه را سیاست‌مدار و مدیری برجسته می‌دانستند؛ واقعیتی که اهمیت این‌گونه مستندسازی روایت‌های قربانیان را دوچندان می‌کند. این کتاب برای خوانندگان علاقه‌مند به تاریخ اروپای شرقی، مطالعات توتالیتاریسم و به‌ویژه کسانی که به کتاب‌های مستندگونه علاقه‌دارند، مناسب است. همچنین از آنجا که از آلبانی کمونیستی، برخلاف بسیاری دیگر از کشورهای بلوک شرق، اطلاعات نسبتا کمی وجود دارد، این کتاب همچنین برای پژوهشگران و خوانندگان عمومی‌ای که به‌دنبال منبعی دست‌اول و کمتر شناخته‌شده درباره یکی از سرکوبگرترین حکومت‌های قرن بیستم هستند، منبعی ارزشمند به شمار می‌رود.