کتاب مرثیه‌ای برای آفاق و ثریا

کتاب «مرثیه‌ای برای آفاق و ثریا» به قلم سما بابایی ، روایتی عمیق، تکان‌دهنده و زنانه از پدیده ویرانگر جنگ است. این رمان اجتماعی بیانگر این است که چگونه جنگ، مدت‌ها پس از خاموشی آتش، در روح و روان بازماندگان ادامه می‌یابد. بابایی در این اثر به این مفهوم که «جنگ چهره زنانه ندارد» جان می‌بخشد و تمرکز خود را بر ویرانی‌های خاموش و درونی زنانی می‌گذارد که جوانی، عشق و امیدشان زیر آوار روزگار مدفون شده است. ساختار این کتاب در 2 بخش مجزا اما درهم‌تنیده به نام‌های «آفاق» و «ثریا» شکل گرفته است؛ 2 زن از دو دنیای کاملا متفاوت که خط مشترک سرنوشتشان، رنج، فقدان و تنهایی است. آفاق، زنی از رانده‌شدگان عراقی است که به ایران پناه آورده و در آبادان ریشه دوانده است؛ اما جنگ به حیاط خانه‌اش شبیخون می‌زند و همسرش را در برابر چشمانش از پای درمی‌آورد. او نماد زنی است که سال‌هاست روی آرامش ندیده، از آینه‌ها می‌گریزد و در هزارتوی بازجویی‌ها و فضاهای سرد و یاس، با سرگیجه و خستگی، تنها در آرزوی یک خواب آرام دست‌وپا می‌زند. در سوی دیگر داستان، ثریا قرار دارد؛ همسر سرتیپ خلبانی به نام سهراب که روزی سوار بر جنگنده‌اش به آسمان رفت و دیگر بازنگشت. ثریا نماد انتظار و تنهایی سرد است. او در خانه‌ای که روزگاری پر از هیاهو و زندگی بود، حالا در میان برف‌های زمستانی، تنها با پیرزنی فرتوت به نام رخشید روزگار می‌گذراند. زندگی تمام عزیزانش را از او گرفته و او هر روز صبح با هراس مرگ به اتاق رخشید سرک می‌کشد تا مطمئن شود آخرین رشته‌ی پیوندش با زندگی هنوز نفس می‌کشد.
هنر سما بابایی در این رمان، خلق شخصیت‌هایی است که رازهای ناگفته و سکوت‌های اجباری نسل‌های پس از جنگ را با خود حمل می‌کنند. نویسنده با بهره‌گیری از لهجه شیرین آبادانی و بازتاب دقیق فرهنگ و زیست‌بوم جنوب در بخش‌هایی از کتاب، به فضاسازی داستان عمق بخشیده و روایت را برای مخاطب صمیمی‌تر کرده است. تضاد میان گرمای فرهنگ جنوب و سرمای استخوان‌سوز تنهایی این زنان، در تار و پود قصه به زیبایی تنیده شده است.
«مرثیه‌ای برای آفاق و ثریا» سمبلی از فروپاشی روانی، بحران هویت و در عین، تاب‌آوری شگفت‌انگیز انسان‌ها در برابر فجایع است. خواندن این کتاب به تمامی علاقه‌مندان به رمان‌های اجتماعی، ادبیات با محوریت قهرمانان زن و کسانی که به دنبال درک لایه‌های پنهان و روان‌شناختی بحران‌های انسانی هستند، پیشنهاد می‌شود.