کتاب فلسطین: نگاه آمریکاییان

کتاب « فلسطین: نگاه آمریکاییان» اثر لورنس دیویدسون، روایتی است از چگونگی شکل‌گیری تصویر فلسطین در ذهن و سیاست آمریکا . دیویدسون در این کتاب که حاصل پژوهش آرشیوی و مطالعۀ گستردۀ مطبوعات و اسناد دولتی است، نه به جنگ‌های اعراب و اسرائیل، که به دوران پیش از تأسیس اسرائیل (۱۹۱۷ تا ۱۹۴۸) می‌پردازد و پرسشی بنیادین را پیش می‌کشد: چرا آمریکایی‌ها، از مردم عادی تا سیاست‌مداران، فلسطین را آن‌گونه که صهیونیست‌ها می‌خواستند دیدند و صدای فلسطینیان و کارشناسان را نشنیدند؟. هستۀ استدلال دیویدسون را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: صهیونیسم موفق شد هم فلسطین و هم «ذهن آمریکایی» را مستعمره خود کند . او نشان می‌دهد که این استعمار ذهنی، ریشه در قرن نوزدهم دارد؛ جایی که میسیونرهای پروتستان، نویسندگان و نقاشان، تصویری «انجیلی» و رمانتیک از سرزمین مقدس به آمریکا مخابره کردند. در این روایت، فلسطین اصلا سرزمینی با ساکنان بومی نبود که ارزش دیدن داشته باشند؛ بلکه صحنه‌ای از یک نمایشنامه مقدس بود، لوکیشنی خالی و آماده برای بازگشت یهودیان و تحقق وعده‌های کتاب مقدس. دیویدسون این پدیده را «پاک‌سازی قومی در سطح مفهومی» می‌نامد؛ نادیده‌گرفتن نظام‌مند فلسطینیان به‌عنوان انسان‌هایی صاحب‌حق. در چنین بستری، صهیونیسم «امپریالیسم نیکوکارانه» و دنبالۀ طبیعی «تمدن‌بخشی غرب به شرق عقب‌مانده» معرفی شد . مطبوعات آمریکا نقش کلیدی در تثبیت این تصویر ایفا کردند. شهرک‌های یهودی به «جیمزتاون و پلیموث اسرائیل جدید» تشبیه شدند، و تل‌آویو «شهر رونق‌یافته در بیابان» لقب گرفت. در مقابل، فلسطینیان شورشی، «متعصبانی سرسخت» و «وحشی‌هایی» تصویر شدند که تنها «آوای گلوله را می‌فهمند». این دوگانه ریشه در همان جهان‌بینی دوقطبی غرب داشت که استعمار کهن را توجیه کرده بود. با گذشت بیش از هفتاد سال از تأسیس اسرائیل، کتاب ماجرایی را روایت می‌کند که هنوز پایان نیافته: ناتوانی غرب در دیدن فلسطینیان به‌عنوان انسان‌هایی با تاریخ و خاطره و حق. دیویدسون ثابت می‌کند که سوگیری رسانه‌ها و سیاست‌گذاران آمریکا در قبال فلسطین، پدیده‌ای تازه نیست، بلکه ریشه در لایه‌های انباشته‌شده باورهای دینی، کلیشه‌های شرق‌شناسانه و برتری‌طلبی فرهنگی صدساله دارد . این کتاب، به‌تعریف جوئل گوردون، نه فقط تاریخ سیاست خارجی، که تاریخ «ناتوانی دیدن دیگری» در فرهنگ آمریکایی است.