کتاب راهنمای خواندن کتیبه های دوره اشکانی

کتاب «راهنمای خواندن کتیبه‌های دوره اشکانی: گزیده کتیبه‌های سنگی» تألیف شیما جعفری دهقی تلاشی برای پر کردن خلأ آموزشی موجود در حوزه زبان‌شناسی تاریخی ایران. نویسنده در این اثر، به سراغ اسناد دست‌اول یعنی سنگ‌نبشته‌ها می‌رود تا دانشجویان و پژوهشگران را با خط و زبان پهلوی اشکانی (پارتی) به صورت کاربردی و منضبط آشنا کند.
کتاب با مروری بر تاریخچه‌ی زبان و ادبیات در ایران باستان و نقش کلیدی زبان آرامی و کتیبه‌های دوزبانه آغاز می‌شود. جعفری دهقی با ارائه طرحی اجمالی از دستور زبان پهلوی اشکانی، مباحثی نظیر آواشناسی، صرف اسم، صفت، ضمیر و فعل را تشریح می‌کند. او با دسته‌بندی دقیق، تفاوت‌های دستوری میان کتیبه‌ها و متون دیگر را برجسته می‌سازد. مسئله ی اصلی کتاب، آموزش گام‌به‌گام رمزگشایی از این آثار سنگی است که اغلب به دلیل دشواری خط و زبان، مهجور مانده‌اند.
بخش پنجم کتاب که به «کتیبه‌های پهلوی اشکانی» اختصاص دارد، قلب تپنده‌ی این پژوهش است. نویسنده با گزینش کتیبه‌های مهمی همچون شاپور در کعبه زرتشت (ŠKZ)، کتیبه‌های کال‌جنگال، و آثار نسا، متن اصلی، آوانویسی و ترجمه آن‌ها را ارائه می‌دهد. وجود واژه‌نامه‌ای جامع در انتهای کتاب، ابزاری کارآمد برای درک بهتر لغات و اصطلاحات تخصصی فراهم کرده است.
این اثر که حاصل تدریس و پژوهش‌های مولف است، نه تنها به عنوان منبع درسی برای دانشجویان رشته‌های زبان‌های باستانی و باستان‌شناسی کاربرد دارد، بلکه برای هر علاقه‌مندی که می‌خواهد بدون واسطه با میراث مکتوب اشکانیان ارتباط برقرار کند، راهگشاست. شیما جعفری دهقی در این کتاب ثابت می‌کند که کتیبه‌ها تنها سنگ‌های خاموش نیستند، بلکه اسنادی گویا از تاریخ، سیاست و فرهنگ دورانی هستند که پلی میان ایران باستان و ایران ساسانی محسوب می‌شود.