کتاب مبانی تربیت فرد و جامعه از دیدگاه اقبال

در این کتاب طی نه فصل اندیشه‌های فلسفی ‘علامه محمد اقبال لاهوری ‘در زمینه تعلیم و تربیت بررسی و تبیین می‌شود .عمده این نظریات در قالب اشعار فارسی عرضه شده است .در فصل اول و دوم ‘مفهوم فردیت ‘و جنبه‌های مختلف ‘رشد فردیت ‘به ویژه عوامل و شرایط بیرونی آن تشریح می‌گردد .فصل سوم به بررسی مناسبات و روابط میان مسائل مادی و معنوی مذهبی و جسمی اختصاص می‌یابد .مقوله بحث برانگیز ‘فرد و جامعه ‘و نقش هر یک از آنها در تربیت مباحث فصل چهارم کتاب را تشکیل می‌دهد .دیگر فصل‌های کتاب نیز عبارت‌اند از’ :تحول خلاق’, ‘عقل و عشق’, ‘پرورش خصلت‌های نیکو’, ‘نظام اجتماعی اسلام ‘و ‘دیدگاهی سازنده در باب تعلیم و تربیت .’اقبال بر این باور است که ‘جهان دوره‌ای را می‌گذارند که با عذاب روحی دست به گریبان است و انسان نه تنها تحملش را از کف داده, بلکه مبانی اخلاقیش نیز به سستی گرائیده است .هرچه بشر در زمینه سیاست و صنعت پیشرفت می‌کند, وضعش بدتر می‌شود .تنها عامل دفاعی مستحکم که می‌تواند در برابر امکانات فراوانی که در اختیار حاکمان خودکامه و عوام فریبانی از این دست قرار دارد, مقاومت و ایستادگی کند, تعلیم و تربیتی است که نظام آن مبتنی بر انسانیت باشد, نظامی که از عشق, تسامح و بینشی ژرف شکل گرفته باشد .