کتاب ژئواکونومی و حکمرانی

در روابط میان قدرت‌های بزرگ، رقابت همیشه با سلاح و نیروی نظامی پیش نمی‌رود. سرمایه‌گذاری، انرژی، نرخ ارز و ابزارهای مالی نیز می‌توانند در خدمت اهداف سیاست خارجی قرار بگیرند. «کتاب ژئواکونومی و حکمرانی: جنگ با ابزارهای دیگر» اثر رابرت بلک ویل و جنیفر هاریس، به پیوند میان قدرت اقتصادی و سیاست خارجی می‌پردازد و مفهوم «ژئواکونومی» را در مرکز بحث خود قرار می‌دهد. نویسندگان ژئواکونومی را استفاده از ابزارهای اقتصادی برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی می‌دانند. از این منظر، سیاست‌های مربوط به سرمایه‌گذاری، انرژی و نرخ ارز می‌توانند برای به‌دست آوردن متحدان، اعمال فشار بر رقیبان یا واداشتن دیگر کشورها به تغییر رفتار به کار گرفته شوند. مسئله اصلی کتاب نیز همین است که ایالات متحده چگونه از ابزارهای اقتصادی خود در سیاست خارجی استفاده می‌کند و چه فاصله‌ای میان ظرفیت اقتصادی این کشور و نحوه به‌کارگیری آن در سیاست خارجی وجود دارد. ساختار کتاب از تعریف ژئواکونومی آغاز می‌شود و سپس به جایگاه آن در نظام بین‌الملل و ابزارهای اصلی ژئواکونومیک می‌پردازد. بخش مهمی از بحث به چین اختصاص دارد. در این بخش‌، ژئواکونومی در سیاست خارجی چین و منابع قدرت ژئواکونومیک پکن و فراتر از آن مورد بررسی قرار می‌گیرد. پس از آن، کتاب به سابقه استفاده آمریکا از ژئواکونومی، ظرفیت‌های ژئواکونومیک این کشور و تأثیر انقلاب انرژی در آمریکای شمالی می‌پردازد. فصل‌های پایانی نیز رابطه قدرت اقتصادی با سیاست خارجی آمریکا، راهبرد کلان این کشور و منافع ملی آن را دنبال می‌کنند. یکی از بحث‌های اصلی کتاب این است که ایالات متحده، با وجود برخورداری از اقتصادی قدرتمند، در سیاست خارجی خود بیش از اندازه به ابزار نظامی تکیه کرده و از ظرفیت‌های اقتصادی و مالی‌اش به‌صورت راهبردی استفاده نکرده است. در مقابل، نویسندگان توجه ویژه‌ای به چین، روسیه و دیگر کشورهایی دارند که به گفته آنان از ابزارهای ژئواکونومیک برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کنند. از نگاه بلک‌ویل و هریس، مسئله فقط شناخت این ابزارها نیست؛ سیاست خارجی آمریکا باید بتواند آن‌ها را به شکلی منسجم‌تر در خدمت اهداف خود قرار دهد. این کتاب برای علاقه‌مندان به روابط بین‌الملل، دانشجویان اقتصاد سیاسی و هر خواننده‌ای که می‌خواهد بفهمد رقابت قدرت‌های بزرگ امروز چگونه شکل می‌گیرد، منبعی مفید و روشنگر است.