کتاب بازگشت یکه سوار

«بازگشت یکه‌سوار» نوشته‌ی پرویز دوایی خاطرات سینما رفتن او در تهران قدیم است. کتاب به بهرام ری‌پور پسرخاله‌ی دوایی تقدیم شده که قهرمان دوره‌های گذشته زندگی او بوده است. طاهرا پیشنهاد نوشتن و منتشر کردن خاطرات را هم برای اولین بار همین پسرخاله مطرح کرده است.
دوایی را بیش‌تر به عنوان منتقد فیلم می‌شناسند او ترجمه‌هایی هم در زمینه‌ی سینما دارد، در سال‌های اخیر ترجمه‌هایی غیرسینمایی مانند رمان «تنهایی پرهیاهو» نیز از او چاپ شده است. دوایی از جمله نویسندگان سینمایی است که سبک خاص خودش را دارد. نقد او بر فیلم سرگیجه اثر هیچکاک همچنان در ادبیات سینمای ایران مطرح و محل ارجاع است. دوایی در میان منتقدان سینما نیز طرفداران زیادی دارد. پس از اقامت او در پراگ او کمتر نقد فیلم و بیشتر خاطره و بهاریه نوشته است. او هنوز با ذهن شفافش خاطره‌های کودکی و نوجوانی را با جزییات حیرت‌انگیز به یاد می‌آورد گویی همه‌چیز، همین دیروز اتفاق افتاده است. نوشته‌های او با لحنی تاثیرگذار و آمیخته با دریغ و حسرت، و نثری هوش‌ربا و پرمایه، لحظه‌های ظریف و گذرا و احساس‌های دوران کودکی و نوجوانی نویسنده را روایت می‌کنند. او این کار را با یک مهارت شگفت‌انگیز، نثر ویژه و نگاه زیبایی‌پسند نسبت به جهان اطرافش انجام می‌دهد. قلم او قلمی خاص و بی‌شباهت است. این امر برآمده از نگاهی ویژه و زیبا به جهان پیرامون نویسنده است. دوایی در روایت‌هایش به دنبال ساختن جهانی نو نیست، بلکه یادآور جهان از دست‌رفته است. تمام داستان‌های او ساختار و روندی ذهنی دارند که می‌کوشند با ساختن مداوم جزئیات مختلف در زمانی کوتاه به آن‌ها جان ببخشند.
ساختار روایی داستان‌های دوایی به گونه‌ای است که گویی به مرگ و زوال هر آنچه می‌نویسد، ایمان دارد. او مانند بسیاری از نویسندگانی که پایه روایت‌های خودشان را بر رابطه‌ی بین خود و گذشته بنا کرده‌اند، تلاش می‌کند با مرور جزئیات پیرامون آن گذشته، داستان‌هایی بنویسد که هیچ شباهتی به فلاش‌بک‌هایی از حال به گذشته، ندارند.
پدیده‌ی فیلم- سریال‌های آمریکایی (بازگشت «یکه سوار»، «زن پلنگ»،«شزم» و...) باعث شد دوایی و هم‌نسلان او با تماشای آن‌ها در دهه‌ی ۲۰ شمسی عاشق سینما شوند. نوشته‌های این کتاب در همان حال و هوا است؛ خاطرات پسربچه‌هایی تهرانی که سینما رفتن برای‌شان از نان شب هم واجب‌تر بود.
«بازگشت یکه‌سوار» خاطراتی جذاب و سینمایی است، نوستالژی دورانی که سینما رفتن آداب خاص خودش داشت و برای نوجوانان پدیده‌ای شگفت‌انگیز بود؛ کتابی خواندنی که عشق به سینما را بار دیگر در مخاطب زنده می‌کند.