کتاب چغک روایت جذابی از وقایع تاریخی انقلاب اسلامی ایران و نقش آیتالله خامنهای در رهبری مبارزات مردم در شهر مشهد است. داستان براساس رویدادهای روزهای نهم و دهم دیماه ۱۳۵۷ در مشهد شکل میگیرد. ماجراهای این دو روز، از مهمترین اتفاقهای دوران مبارزات مردم ایران علیه رژیم شاهنشاهی است که در کتاب چغک بهخوبی تصویر و روایت شده است.
سبک داستانی کتاب، سبکی است که بیشتر با عنوان «سینما رمان» شناخته میشود؛ سبکی که در آن نقاشیها، پا به پای متن جلو میآیند و خود، مستقلا، روایتگر قسمتی از داستان میشوند.
داستان با تصاویری از کوچه پسکوچههای مشهد آغاز میشود. نیمههای شبی مهتابی و در فضایی ملتهب، پسربچهای در کوچهها پرسه میزند و شاهد رویدادهای بسیار عجیبی است. محمدمهدی نوجوانی است که با سنوسال کم و قدوقوارۀ کوچکش، کارهای انقلابی بزرگی میکند. او در جمع انقلابیون مشهد جایگاه ویژهای دارد، از نزدیک شاهد حضور آیتالله خامنهای در جریان مبارزات مردم است، با ایشان رابطهای صمیمی و نزدیکی دارد و از سوی ایشان «چغک» نامیده میشود؛ چغک یعنی..
این داستان بر سه پایۀ اصلی استوار است:
1. وقایعی که در این دو روز در مشهد مقدس اتفاق افتاده بود؛ که بخش اعظم و مهم آن وقایع، در داستان آمده است.
2. خاطرات آیتالله خامنهای از ماجراهای نهم و دهم دیماه.
3. شخصیت نوجوان زبر و زرنگی که در آن ایام، چغک نامیده میشد.
در روزگاری که نوجوانها را بچه میپندارند و تصور میکنند که آنها چیزی نمیدانند، خواندن کتاب چغک یک ضرورت است؛ هم برای نوجوانها و هم برای بزرگترها.