کتاب کلام یهودی

تحقیق و نوشتار حاضر به دنبال تشریح نگاه کلامی بحیا ابن پاقودا اندلسی، با محوریت کتاب برجسته الهدایة الی فرائض‌القلوب می‌باشد. هدف اصلی پژوهش، شناخت اندیشه‌های کلامی بحیا ابن پاقودا، با کانون قرار دادن کتاب مذکور و پاسخ به این پرسش محوری است که: «آراء و اندیشه‌های کلامی بحیا، در چه فضا و بستری مطرح و مبتنی بر چه عناصر و مولفه‌هایی بوده؟». باید دانست کلام یهودی ریشه در کتاب مقدس دارد و تفکر ابن پاقودا در کتاب الهدایة، ضمن ریشه در کتاب مقدس یهود؛ از اندیشه اخوان‌الصفا و فلوطین نیز تأثیر پذیرفته. تأکید وی، بر اهمیت ایمان و تقوای درونی، به‌عنوان انگیزه‌های اساسی رفتار دینی یا اخلاقی است، که او آن‌ها را «وظایف قلبی» توصیف می‌کند. کلام بحیا  رنگ و بوی عرفان اسلامی دارد؛ با این وجود، تفکر برگزیده بودن ملت یهود، در نگاه وی غالب بوده و کمال مطلوب حیات زاهدانه که بحیا به توصیه آن می‌پردازد، به شمار اندکی از خواص یهودی اختصاص دارد که در مقام اسوه، دیگران را به حیات توأم با اعتدال هدایت می‌کنند.