کتاب مازندران‌ و‌ نوگرایی‌ آموزشی‌ در‌ عصر‌ قاجار

در واپسین سال‌های عصر قاجار، ایران در میانه کشاکش سنت و نوگرایی قرار داشت؛ دورانی که در آن اندیشه‌های تازه، مدارس جدید، روزنامه‌ها و دانش نو به‌تدریج راه خود را به جامعه می‌گشودند. کتاب پیش رو روایتی مستند و دقیق از یکی از مهم‌ترین جلوه‌های این تحول است: شکل‌گیری و گسترش آموزش نوین در مازندران.

نویسنده با تکیه بر صدها سند آرشیوی، گزارش‌های روزنامه‌های عصر قاجار، خاطرات رجال سیاسی و فرهنگی و منابع محلی، تاریخ پیدایش نخستین مدارس جدید در شهرهای مازندران را بازسازی کرده است؛ از تأسیس نخستین مدرسه نوین در ساری تا گسترش مدارس در شهرهایی چون بابل، آمل و تنکابن. در این مسیر، خواننده با نقش روشنفکران، علما، بازرگانان و حتی نیروهای خارجی در ایجاد مدارس آشنا می‌شود و همچنین با مخالفت‌ها، بحران‌های سیاسی و موانعی که بر سر راه آموزش نوین قرار داشت.

این اثر نه‌تنها تاریخ آموزش‌وپرورش یک استان را روایت می‌کند، بلکه تصویری زنده از جامعه ایرانی در آستانه دگرگونی‌های بزرگ سیاسی و فرهنگی ارائه می‌دهد. اگر به تاریخ معاصر ایران، جنبش مشروطه و ریشه‌های شکل‌گیری نظام آموزشی جدید علاقه‌مندید، این کتاب پنجره‌ای ارزشمند به یکی از فصل‌های کمتر گفته‌شده تاریخ ایران می‌گشاید.