کتاب دیوهای کنار رودخانه

دیوهای کنار رودخانه روایتی داستانی و شخصیت‌محور از زندگی پرفرازونشیب عبدالله بن‌خباب، فرزند خباب بن ارت از یاران پیامبر و امام علی است. سیدسعید هاشمی در این کتاب، با تکیه بر منابع معتبر تاریخی، صحنه‌های پیچیده دوران خلافت امام علی، به‌ویژه نبرد سرنوشت‌ساز صفین، ماجرای داوری و تولد جریان خوارج را با جزئیاتی زنده و تأثیرگذار بازآفرینی کرده است. نویسنده تنها به بازگویی وقایع نظامی و سیاسی بسنده نکرده و با مهارت تمام، فضای اجتماعی و اعتقادی جامعه آن روز را با تمام تنش‌ها و ابهاماتش به تصویر می‌کشد. ساختار روایی کتاب مبتنی بر فصل‌های پیوسته و گفت‌وگوهای پویاست که خواننده را مستقیما به بطن حوادث پرتاب می‌کند و او را با ترس‌ها، امیدها، تردیدها و انتخاب‌های سرنوشت‌ساز شخصیت‌های اصلی همراه می‌سازد. دیوهای کنار رودخانه فراتر از یک گزارش تاریخی، به زندگی روزمره، روابط عاطفی و دغدغه‌های خانوادگی شخصیت‌ها نیز می‌پردازد و در نتیجه تصویری چندبعدی و بسیار انسانی از جامعه صدر اسلام ارائه می‌دهد. داستان از عبدالله بن‌خباب آغاز می‌شود، فردی که در میان طوفان سهمگین حوادث پس از خلافت امام علی قرار گرفته است. روایت، خواننده را به میدان نبرد صفین می‌برد، جایی که عبدالله در کنار یاران امام علی حضور دارد و اضطراب جنگ، امید به پیروزی و همچنین شکاف‌های درونی سپاه را از نزدیک لمس می‌کند. در ادامه، ماجرای پرحاشیه داوری بین امام علی و معاویه و نقش تعیین‌کننده قاریان قرآن و سپس شکل‌گیری گروه خوارج، با جزییاتی دقیق روایت می‌شود. عبدالله در این میان، با شخصیت‌های بزرگ و اثرگذاری مانند مالک اشتر، ابن‌عباس، عمروعاص و ابوموسی اشعری مواجه می‌شود و درگیر مجادلات فکری و عملی بین جریان‌های مختلف می‌گردد. نویسنده با پرداختن به این دیالوگ‌ها، فضای چندصدایی و پرتنش آن دوره را به خوبی نمایان می‌سازد. در کنار این وقایع بزرگ، نویسنده پرده‌ای از زندگی شخصی عبدالله و خانواده‌اش را نیز به نمایش می‌گذارد و دغدغه‌های معمول انسانی را در دل بحران‌های تاریخی جای می‌دهد. عبدالله در مواجهه با خوارج و دیگر گروه‌ها، همواره در جست‌وجوی حقیقت است، اما ابهامات موجود، هر انتخاب را برای او به چالشی بزرگ تبدیل می‌کند.