کتاب دستوراتی از قرآن

کتاب از پنج بخش تشکیل شده است: «عقاید، احکام، احکام خانواده، اخلاقی- اجتماعی و احکام قضایی». هر بخش شامل فصل‌ها و عناوین مختلف است.

در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است: «راه رسیدن به نعمت‌های الهی و ملاقات با پروردگار، و نجات از عذاب‌های آخرت، عمل‌کردن به خواسته‌ها، و احکام و دستورات خداوند است که کلیات آنها و نیز برخی از جزئیات آن در قرآن کریم بیان شده است.»

در زمینه احکام و دستورات خداوند کتاب‌های زیادی از جمله آیات‌الاحکام نیز نوشته شده است، که به‌طور مفصل و مستدل، احکام را استنباط می‌کنند لکن در این کتاب فقط متن آیات و ترجمه آن آمده تا با انگیزه و هدف اولیه هماهنگ و نزدیک‌تر باشد و نیز آیات بیشتری در خصوص مسائل اخلاقی و اجتماعی هم گرد آمده است. مولف محترم با انگیزه آشنایی بیشتر عموم مردم با احکام و خواسته‏‌های الهی برخی از آیاتی که جنبه دستوری (امر و نهی) دارند، انتخاب و موضوع‌‏بندی نموده است و با آوردن ترجمه شیوا و روان حضرت آیت‏‌اللّه‌العظمی مکارم شیرازی در ذیل آیات، از هرگونه تغییر و تفسیر و برداشتی خودداری کرده است.

بخش اول شامل فصل‌های «خداشناسی، نبوت، امامت، اهل کتاب، قرآن معجزه جاویدان، شیطان و آخرت» است. نویسنده درباره امید به خداوند متعال، آیات قرآنی را آورده است که از جمله آنها این آیه است: «بگو: ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می‌آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.»

فصل‌های «احکام نماز، احکام روزه، احکام خمس و انفال، احکام زکات و صدقه، احکام حج، جهاد و دفاع، امر به معروف و نهی از منکر، تولی و تبری» در بخش دوم آمده است.

در بخش احکام خانواده به فصل‌های‌ «پدر و مادر، ازدواج، زن و شوهر، اختلاف و طلاق، فرزندان، وصیت و ارث» پرداخته شده است. این کتاب با ذکر آیه‌ ۱۵ سوره احقاف، سنگین‌بودن زحمات پدر و مادر را بیان کرده است که می خوانیم: «ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی حمل می‌کند و با ناراحتی بر زمین می‌گذارد؛ و دوران حمل و از شیر بازگرفتنش سی‌ماه است تا زمانی که به کمال قدرت و رشد برسد و به چهل سالگی بالغ گردد می‌گوید: پروردگارا مرا توفیق ده تا شکر نعمتی را که به من و پدر ومادرم دادی بجا آورم و کار شایسته ای انجام دهم که از آن خشنود باشی، و فرزندان مرا صالح گردان، من به سوی تو بازمی‌گردم و توبه می‌کنم و من از مسلمانانم.»

بخش اخلاقی اجتماعی این کتاب درباره عناوین زیادی مطالبی را به نگارش درآورده است: «آداب راه رفتن، آداب سخن‌گفتن، احسان و نیکوکاری، سلام‌کردن، اسراف و تبذیر، اتحاد و اختلاف، انفاق، حجاب، تقوا و پرهیزگاری، هوی و هوس، پند و تذکر، تزکیه نفس، دعا، توبه و استغفار، شب‌زنده‌داری، صبر و استقامت، خیانت، ظلم و ستم، عهد و پیمان، یتیم، احکام خوردنی‌ها، قسم، احکام داد و ستد، رباخواری، قرض، دنیا، عبرت‌گرفتن و سایر دستورات»

در بخش احکام قضایی فصل‌های «داوری به حق و عدل، آدم‌کشی، ربا و رشوه، زنا و قذف، دزدی شراب و غنا و قمار، لواط و مساحقه» مورد بررسی قرار گرفته است. خداوند در قرآن درباره قیام‌کردن به عدل، بسیار سفارش کرده است که در این کتاب آیه‌ای از قرآن در این‌باره آمده است: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! کاملا قیام به عدالت کنید! برای خدا شهادت دهید، اگر چه (این گواهی) به زیان خود شما، یا پدر و مادر ونزدیکان شما بوده باشد! (چرا که) اگر آنها غنی یا فقیر، باشند، خداوند سزاوارتر است که از آنان حمایت کند. بنابراین، از هوی و هوس پیروی نکنید، که از حق، منحرف خواهید شد! و اگر حق را تحریف کنید، و یا از اظهار آن، اعراض نمایید، خداوند به آنچه انجام می‌دهید، آگاه است.»