کتاب زندگی چون رویا می گذرد

جشنواره‌ای مثل کن، در نگاه نخست شاید فقط رژه‌ای از فیلم‌ها و ستاره‌ها به‌نظر برسد، اما ژیل ژاکوب در کتاب «زندگی چون رویا می‌گذرد» نشان داده که پشت این تصویر پرزرق‌وبرق، انبوهی از رویدادهای کوچک، تنش‌های پنهان و لحظه‌های به‌ظاهر جزئی جریان دارد که وقتی کنار هم قرار می‌گیرند، تصویر واقعی یک جشنواره‌ی بین‌المللی را می‌سازند. ژاکوب که سال‌ها مسئولیت اصلی جشنواره فیلم کن را بر عهده داشت، این خاطرات را از همان روزهای نخست ورودش به کن، بدون قصد قبلی برای نوشتن کتاب، به‌صورت یادداشت ثبت می‌کرده و حالا آن‌ها را در قالب یک اتوبیوگرافی سینمایی و شخصی در اختیار خواننده گذاشته است.
نویسنده در این کتاب به‌جای روایتی کامل و جامع از همه‌چیز، ترجیح می‌دهد تصویری گزیده و دقیق از برخی چهره‌های تأثیرگذار سینما ترسیم کند و از دل برخوردها و تلاقی این افراد با یکدیگر، حس واقعی زیستن در دل جشنواره کن را به خواننده منتقل کند؛ زندگی‌ای که با تدارکات پشت‌صحنه، آیین‌های تکرارشونده، هیجان پیش از اعلام جوایز جنجالی، رایزنی‌های پنهان ستارگان برای حضور یا برنده‌شدن، و تشریفات همیشگی فرش قرمز گره خورده است. این شیوه‌ی روایت که بیشتر به گزینش لحظه‌ها شبیه است تا گزارشی خطی از رویدادها، به کتاب حس صمیمیتی می‌دهد که آن را از یک تاریخ رسمی جشنواره متمایز می‌کند.
در کنار این نگاه از درون به کن، بخش قابل‌توجهی از کتاب به زندگی شخصی ژاکوب اختصاص دارد؛ از کودکی‌اش در پاریس و سال‌های دشوار جنگ جهانی دوم، دورانی که به‌دلیل یهودی‌بودن خانواده‌اش زیر سایه‌ی ترس و ناامنی گذشت، تا مسیر حرفه‌ای‌اش که از نقد فیلم آغاز شد و در نهایت به مدیریت و ریاست جشنواره کن رسید. این دو خط روایی، یکی شخصی و دیگری سینمایی، در سراسر کتاب کنار هم پیش می‌روند و تصویری دوگانه از مردی می‌سازند که هم شاهد بخشی از تاریخ معاصر بوده و هم از نزدیک با بزرگ‌ترین چهره‌های سینمای جهان نشست‌وبرخاست داشته است.
آنچه «زندگی چون رویا می‌گذرد» را برای علاقه‌مندان به سینما جذاب می‌کند، حضور نام‌های شناخته‌شده‌ای همچون وودی آلن، کلینت ایستوود، فدریکو فلینی، ژرار دوپاردیو، ایزابل هوپر و بسیاری دیگر در خلال خاطرات ژاکوب است؛ افرادی که او آن‌ها را نه از دور، بلکه در موقعیت‌های واقعی مذاکره، تصمیم‌گیری و گاه بحران روایت می‌کند. کتاب همچنین به جنبه‌های کمتر دیده‌شده‌ی جشنواره می‌پردازد، از جمله چانه‌زنی‌ها برای رساندن فیلم‌های فیلم‌سازانی که با محدودیت‌های سیاسی روبه‌رو بودند به کن، و همین‌طور فراز و فرودهای هیئت داوران بر سر انتخاب برندگان. این لایه‌ها به کتاب بعدی فراتر از خاطره‌نویسی صرف می‌دهند و آن را به روایتی از تحولات سینمای جهان در طول چند دهه بدل می‌کنند.