مولف، پیرامون علت تألیف این کتاب، جملاتی با این مضمون نوشته است: «من در کتاب «المصباح الکبیر» شیخ طوسی خیر فراوانی دیدم و پس از آن به مطالب مهمی دست یافتم که تتمهای بر کتاب مذکور قلمداد میشد … لذا تصمیم گرفتم گزیدهای از آنچه را که برایم روایت شده یا بر آن واقف گردیدهام … در کتابی گرد آورم …»
کتاب، مشتمل بر یک مقدمه و 30 فصل است.
سید بن طاوس، در هر فصل، متن روایات را ذکر کرده و در مواردی که نیاز به توضیح بوده، توضیحی مفصل یا خلاصه ذکر کرده و اعمال و اوراد را بیان کرده است.
وی، در پارهای موارد، سلسلۀ اسناد روایات و مأخذ نقل آنها را دقیقا ذکر کرده و در جایی که سند نیاورده، ولی روایت، سند داشته، گفته است: « بحذف الأسناد» تا معلوم شود روایت، مرسله و مقطوعه نیست و در بسیاری از موارد هم آغاز سند و طریق خود را برای پرهیز از اطالۀ کلام، ذکر نمیکند و به ذکر طریق خود به آنچه جدش، شیخ طوسی روایت کرده، اکتفا مینماید.
گزارش محتوا
مولف، در فصل اول، روایتی را در عظمت نماز و وخامت حال کسی که آن را سبک بشمارد، ذکر نموده است.
در فصل دوم، روایتی را در ذکر ویژگیهای نمازی که انسان را از خطا و زشتی بازمیدارد، نقل کرده است.
در فصل سوم، آیاتی از قرآن کریم را که با صراحت، از فضیلت دعا سخن میگویند، ذکر کرده و به توضیح و تفسیر آنها پرداخته است.
در فصل چهارم، اخباری را در فضیلت دعا نقل کرده است؛ روایاتی همچون: عن علی علیهالسلام قال:« احب الاعمال الی الله سبحانه فی الارض الدعاء …»
در فصل پنجم، به نقل روایاتی که بر افضلیت دعا و مناجات نسبت به تلاوت قرآن دلالت دارد، پرداخته است.
در فصل ششم، از راه عقل، به بحث در مورد صفاتی که شایسته است دعا کننده واجد آنها باشد، همت گمارده است.
در فصل هفتم، صفات و ویژگیهای دعا کننده را از راه نقل پیگیری کرده است.
در فصل هشتم، با نقل چند روایت و توضیحاتی در ذیل آنها از فواید تداوم در مناجات و بسیار راز و نیاز کردن و فضیلت دعا برای برادران دینی خویش و پیشوایان رستگاری و نجات، سخن به میان آورده است.
فصل 9 تا 14 را به بحث از مقدمات و اقسام و ویژگیها و صفات طهارت اختصاص داده است.
در فصل 15 تا 29، پیرامون نمازهای واجب و مستحب و نوافل یومیه و ادعیه و تعقیبات و أذکار مختلف بحث کرده است.
در فصل 30، مباحث و روایاتی را در باره آنچه شایسته است آدمی قبل از خواب و در هنگام بیدار شدن در خلال خواب، انجام دهد، ذکر کرده است.