کتاب مربی‌گری طرح‌واره‌درمانی

چه چیز در پس آن رفتارهایی نهفته است که با وجود آگاهی و اراده، بارها و بارها تکرار می‌شوند؟ این پرسش، نقطه‌ی شروع کتاب «مربی‌گری طرح‌واره‌درمانی: غلبه بر چالش‌های عمیق» نوشته‌ی ایان مک‌کورمیک است؛ مک‌کورمیک، کوچ اجرایی نیوزیلندی و بنیان‌گذار مرکز کوچینگ اجرایی در اوکلند، در این کتاب دستاورد مشخصی را دنبال می‌کند: پیوند دادن طرح‌واره‌درمانی ریشه‌دار در روان‌شناسی بالینی با فضای کوچینگ افراد غیربالینی. طرح‌واره‌درمانی رویکردی است که بیش از دو دهه در نقاط مختلف جهان برای کمک به مراجعانی با اضطراب، افسردگی و حتی اختلال‌های شدیدتر شخصیت به کار رفته است؛ حال آنکه حوزه‌ی کوچینگ معمولا با افراد سالمی سروکار دارد که در زندگی شخصی یا حرفه‌ای‌شان گیر کرده‌اند. پرسش کتاب دقیقا همین‌جاست: آیا می‌توان از عمق ابزارهای درمانی، بدون آنکه جلسه‌ی کوچینگ به روان‌درمانی تبدیل شود، بهره گرفت؟
پاسخ مک‌کورمیک بر مفهوم «طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه» استوار است؛ الگوهای سازمان‌یافته و پایدار فکر، هیجان و رفتار که غالبا در دوران کودکی و نوجوانی شکل می‌گیرند، در بزرگسالی به‌شکل خودکار فعال می‌شوند و سبب می‌شوند فرد بارها در موقعیت‌های مشابه، واکنش‌های مشابهی نشان دهد؛ از کمال‌گرایی فرساینده و ترس از انتقاد گرفته تا الگوهای تکرارشونده در روابط.
در این اثر به‌جای گفتن «اعتمادبه‌نفس داشته باش»، مربی یاد می‌گیرد محرک را شناسایی کند، باور عمیق پشت واکنش را بیرون بکشد و سپس با شواهد واقعی به چالشش بکشاند. مک‌کورمیک مسیر کار را گام‌به‌گام ترسیم کرده؛ از مفهوم‌سازی مورد و آموزش روان‌شناختی طرح‌واره تا رهایی ذهن‌آگاهانه، چالش طرح‌واره و پیشگیری از بازگشت الگوها. شانزده فصل کتاب، این سیر را از مبانی مربی‌گری و ملاحظات اخلاقی به‌کارگیری ابزارهای درمانی در کوچینگ آغاز می‌کند و به تکنیک‌های پیشرفته‌ای چون بازنویسی تصویری، کار با صندلی، مواجهه‌ی هیجانی و تکالیف طرح‌واره‌محور می‌رسد.
همچنین دستورالعمل‌های روشن، مطالعات موردی توضیحی و تمرین‌های بازتابی، همراه با بحث‌های مفصلی درباره‌ی مسائل مطرح‌شده در جلسات و مرز میان کوچینگ و درمان در این کتاب آمده است. نویسنده که خود حدود ده سال جلسات مربی‌گری طرح‌واره‌ای برگزار کرده و پیش‌تر آثار دیگری در حوزه‌ی کوچینگ منتشر ساخته، به‌روشنی تفکیک می‌کند که کدام تکنیک‌ها برای همه‌ی مربیان قابل استفاده‌اند و کدام‌ها مهارت و صلاحیت بیشتری می‌طلبند؛ چرا که مربی‌گری طرح‌واره‌محور جایگزین روان‌درمانی نیست و مراجعانی با مشکلات بالینی شدید باید به متخصص واجد شرایط ارجاع شوند.