کتاب مدیریت زیر آتش

«مدیریت زیر آتش: راهنمای نجات کسب و کار در زمانه جنگ و آشوب» اثری به قلم کستیانتین کوشلنکو، معاون وزیر سیاست اجتماعی اوکراین و مدیر تحول دیجیتال است که به بازتعریف الگوهای رهبری، بقای تشکیلاتی و تاب‌آوری سازمانی در قلب یکی از سهمگین‌ترین بحران‌های قرن حاضر می‌پردازد. کوشلنکو جنگ را صرفا رخدادی نظامی در میدان نبرد نمی‌بیند، بلکه آن را تکانه‌ای فراگیر تلقی می‌کند که زیرساخت‌های اقتصادی، ثبات نهادهای مدنی، مناسبات کاری و حیات روزمره شرکت‌ها را متزلزل می‌سازد. نویسنده برخلاف بسیاری از نظریه‌پردازان مدیریت که پس از فروکش کردن طوفان به بازنگری نظریات خود می‌نشینند، این اثر را در بطن بحران و در میان غریو مداوم آژیرهای خطر، خاموشی‌های سراسری و قطع دسترسی‌های ارتباطی به نگارش درآورده است. او با پیوند زدن تجارب زیسته خود با بینش‌های چهل تن از مدیران ارشد اجرایی از دوازده کشور جهان، اثبات می‌نماید که در هنگام بروز تلاطم‌های شدید، روش‌های کلاسیک مدیریت که بر قطعیت، تقویم‌های کاری بلندمدت، سلسله‌مراتب خشک اداری و تحلیل‌های ایستا استوار بودند، به نقطه ضعفی مهلک بدل می‌شوند.
در روایت کوشلنکو، راه نجات سازمان‌ها نه در انتظار کشیدن بیهوده برای بازگشت به وضعیت عادی، بلکه در پذیرش عدم‌قطعیت به عنوان بستر دائمی کار و اتخاذ رویکرد چابک تمام‌عیار نهفته است. در این شیوه نوپدید، برنامه‌ریزی‌های طولانی جای خود را به تصمیم‌گیری‌های لحظه‌ای، ارزیابی مکرر ریسک‌ها در بازه‌های زمانی کوتاه و نشست‌های ایستاده روزانه برای بازخورد سریع می‌دهند؛ نگرشی عمل‌گرایانه که اجرای یک برنامه هشتاددرصدی در زمان حال را بر انتظار برای طرحی صددرصدی در آینده ترجیح می‌دهد. نویسنده مدیریت ریسک را نیز از قالب‌های دانشگاهی رایج فراتر برده و تصریح می‌کند زمانی که تهدیدها پیش‌بینی‌ناپذیرند، مأموریت سازمان حذف خطر نیست، بلکه بازآفرینی سازوکارهایی است که بقای کسب‌وکار را پس از وقوع تلخ‌ترین رخدادها تضمین کند.
وجه متمایز این کتاب، نگاه عمیق و اخلاقی آن به ساحت انسانی سازمان است. مولف یادآور می‌شود که انسان‌ها در برابر خطر با واکنش‌های سه‌گانه ستیز، گریز یا میخکوب‌شدن روبه‌رو می‌شوند؛ رفتاری که عینا در ساختار شرکت‌ها نیز نمود می‌یابد و رسالت مدیر موفق در چنین تنگنایی، مصون نگاه داشتن دستگاه تصمیم‌گیری از رخوت و ترس است. کوشلنکو به‌جای توصیه‌های سطحی یا خطابه‌های انگیزشی زودگذر، آرامش را در گرو صراحت در گفتار، توزیع شجاعانه اختیارات، اعتمادسازی عمیق و فعال‌سازی شبکه‌های همبستگی جمعی می‌داند تا فرسودگی، سردرگمی و فشار روانی ناشی از سوگ و بلاتکلیفی مهار گردد. او همچنین بر مراقبت از سلامت تن، تعادل میان زیست فردی و کار و انضباط جسمانی رهبر پای می‌فشارد و آن را ابزاری حیاتی برای صیانت از تمرکز و خردورزی در تصمیم‌گیری‌های سخت برمی‌شمارد. تجارب این کتاب فراتر از جغرافیای اروپای شرقی امتداد می‌یابد و برای هر جامعه، اقتصاد و مدیریتی که با بی‌ثباتی، گسیختگی منابع، تورم و شوک‌های ناگهانی دست‌به‌گریبان است آموزه‌هایی رهایی‌بخش به همراه دارد. اثر کوشلنکو نشان می‌دهد در زمانه‌ای که تحولات شتابان همه ساختارها را به لرزه درمی‌آورد، سازمان‌هایی زنده می‌مانند که فرایند یادگیری جمعی را نهادینه سازند و کرامت انسان‌ها را وجه‌المصالحه بقا قرار ندهند؛ کتابی منسجم و روشنگر که گواهی می‌دهد تاب‌آوری راستین، حاصل تصمیم‌های کوچک، سنجیده و پیوسته‌ای است که مدیران با شجاعت و امید در تاریک‌ترین روزها اتخاذ می‌کنند.