کتاب المنتحل

ابومنصور عبدالملک بن محمد بن اسماعیل ثعالبی نیشابوری ادیب، زبان‌شناس و گردآورنده ادبی بود،. لقب «ثعالبی» به این دلیل است که خانواده‌اش به خیاطی و پوشاک پوست روباه (ثعلب) اشتغال داشتند.او در سال ۳۵۰ هجری قمری (۹۶۱ میلادی) در نیشابور متولد شد و در سال ۴۲۹ هجری قمری (۱۰۳۸ میلادی) در همان شهر درگذشت. ثعالبی در ابتدا در مکتب‌خانه درس خواند و سپس به عنوان معلم کودکان مشغول به کار شد. او از حرفه خانوادگی خود (پوست‌فروشی) فاصله گرفت و به علم و ادب روی آورد. او نزد ابو بکر خوارزمی شاگردی کرد و به دلیل علاقه‌اش به علم و کتاب، با امیر ابوالفضل میکالی و ابو نصر سهل بن مرزبان ارتباط نزدیک برقرار کرد که این روابط باعث آشنایی او با بسیاری از ادیبان نیشابور شد. ثعالبی برای کسب مال و شهرت به بخارا سفر کرد اما موفق نشد و به نیشابور بازگشت تا به تألیف بپردازد.او را «جاحظ نیشابور» لقب داده‌اند و بیش از صد کتاب به او نسبت داده شده است. مشهورترین اثر او «یتیمة الدهر فی محاسن أهل العصر» است که به بررسی شعر و ادب معاصرانش می‌پردازد. از دیگر آثارش می‌توان به «فقه اللغة وسر العربیة»، «ثمار القلوب فی المضاف والمنسوب» و «سحر البلاغة وسر البراعة» اشاره کرد.